روش تحقیق میزان نگرش مدیران و کارکنان نسبت به اهداف و مفاهیم سیستم مدیریت کیفیت جامع در بیمارستان ها

دانلود فایل

مقدمه:

پیچیدگیهای سازمانهای امروزی تشریح آنان را تاحدودی دشوار کرده است.افزایش تلاطم های محیطی، فضای تغییر وتحول دگرگونی وعدم اطمینان رافراهم آورده است و سازمانها را به توانائیهای جدیدوطرحی نودرافکندن می خواند(۱). هم اکنون برای بهره جویی ازتغییرات محیط پویای جهان مدیریت[۱] باتمام قدرت پای به عرصه حیات گذارده وبرای پاسخ به چالشهای محیطی وغیرمحیطی به جستجوی شیوه های نووجدید پرداخته است ( ۲ ). یکی ازتحولات عمده واساسی که در مدیریت شکل گرفته تحول در نگرش به سازمان[۲] است(۳). تاقبل ازچنددهه پیش تصورمی شد که سازمان ها ابزارهای عقلایی برای ایجاد هماهنگی وکنترل افراد درتحقق اهداف بوده که دارای سطوح عمودی ازبخشها ، قسمتها وواحدها می باشد که مبتنی برروابطی ازقدرت هستند؛اما توجهی که امروزه مدیران ما نسبت به مسائل انسانی وپیشرفت درسایه رضایت کارکنان ومشتریان ابراز می دارندهمگی نشانگر یک حرکت بزرگ درراستای استقرارفرهنگ کیفیت[۳] درسازمانهاست(۴). استقرارفرهنگ کیفیت خود از انتخاب آگاهانه یک فلسفه مدیریتی مناسب با شرایط سازمان شروع می شود.تنها انتخابی درست وتؤام با باور می تواند انرژی لازم را برای جهت گیریهای جدید سازمان آزاد کند(۵ ). مدیریت کیفیت جامع یا مدیریت کیفیت فراگیر[۴](تی . کیو .ام)ازجمله این روشها برای ارتقای کیفیت محصولات وخدمات در سازمانهای تولیدی وخدماتی است. مدیریت کیفیت جامع بهبودی درروشهای سنتی انجام کار و فنی اثبات شده برای تضمین کیفیت[۵] محصولات وخدمات وکاهش هزینه های زائد محسوب می شود(۶). این رویکرد با داشتن ارکان فلسفی واصول ساده وقابل درک و فراهم کردن یک بستر طبیعی شاید از بهترین گزینه ها در پیش روی مدیران باشد(۵). سه رکن مهم فلسفه مدیریت کیفیت جامع یعنی مشتری محوری ،فرایندگرایی وارتقای مستمرفرایندها هم درراس وهم درقاعده سازمانهاقابل درک واجرا است(۵ ).این شیوه جدید مدیریتی دربیمارستانهای کشورما با توجه به گستردگی خدمات بهداشتی درمانی دربخش سلامت و افزایش بی سابقه هزینه این خدمات و به خصوص بالارفتن انتظارات و خواستهای مشتریان این سازمانها برای دریافت خدماتی هرچه مطلوبتر و با قیمتی مناسبتر می تواند چاره ساز بسیاری ازمشکلات موجود باشد.

۱-۲- بیان مسأله تحقیق :

به منظورهمگامی با تحولات سریع وروزافزون جهان امروزمدیران سازمانها بایستی خود را به نظریه های جدید مدیریت تجهیز کنند(۷ ). مدیریت کیفیت جامع یا فراگیرازنظریاتی است که در دهه های ۸۰ و۹۰ میلادی توسط علمای مدیریت مطرح گردیده وموفق ترین سازمانهای خدماتی وصنعتی جهان از آن بهره برده وبه موفقیتهای عظیمی دست یافتند( ۸). درایران نیز از سال ۱۳۶۷ شرکت های ایرانی به دلیل صرفه جویی قابل توجه این سیستم از یک طرف و نیز رقابتی شدن[۶] بازار داخلی بعلت ورود کالاهای خارجی و حذف یارانه های دولتی و تک نرخی شدن ارز، در پی اجرای این سیستم و نظایر آن برآمدند . بسیاری از این شرکت ها در اجرای این نظامها موفق نبودند و از پیگیری آن منصرف شدند ولی بعضی از آنها همچنان به پیگیری این نظامها پرداخته و به پیشرفتهای شایانی دست یافتند و حتی بعضی اقدام به تشکیل گروههای کیفیت و بهره وری[۷] و اجرای نظام کیفیت جامع کردند.گرایش و تمایلی که هم اکنون درشرکتهای ایرانی جهت اخذگواهینامه های نظام تضمین کیفیت«ایزو» بوجودآمده است دلالت براین آگاهی وتلاش مدیریتی به منظورتغییردرروندهای پیشین دارد(۹).

اکنون این سوال مطرح می شود که این سیستم در بیمارستانهای کشور ما چه جایگاهی دارد؟ تا چه حد مورد توجه قرار گرفته و دلایل ضعف یا کم کاری مورد مشاهده دربیمارستانها در بکار گرفتن این سیستم چیست ؟ذکر نکات زیر بیانگر دلایل توجه محقق به استفاده از این سیستم در بیمارستانها بخصوص در بیمارستانهای آموزشی دانشگاههای علوم پزشکی است: بیمارستانها مهمترین موسسات بهداشتی درمانی درکشوربه شمارمی آیند،چراکه بازوی مهم ارائه خدمات بهداشتی ودرمانی واولین سطح ارجاع با قلمرو و مسئولیتهای مشخص هستند(۱۰)سازمان بیمارستان به مراتب ازسازمانهای تولیدی پیچیده تراست چراکه بایدپاسخگوی وظایف درمانی بهداشتی که باسلامت وجان افراد جامعه سروکاردارد ونیزپاسخگوی مسائل اقتصاد پزشکی که تفاوتهای مهمی با اقتصاد تولید دارد باشد(۱۱). امروزه اداره اموربیمارستان یک کارمهم گروهی است ومدیربیمارستان[۸] درقرن حاضر نقش اصلی رادرهدایت ورهبری این نهاد عظیم ایفامی کند(۱۲). علاوه براین بیمارستان جایگاه فعالیتهای حرفه ای برای پزشکان وپرستاران ودارندگان حرفه های پیراپزشکی بوده وکلیه این افراد بایددرراهبری این نهاد مهم مشارکت[۹] داشته وهریک به نحوی درمدیریت آن سهیم باشند(۱۱). مدیربیمارستان ازنظر حقوقی ومالی مسئول صدور دستور خرج دربیمارستان است. بااین وصف درتمام دنیا تعارض بین مدیریت وپزشک(بعنوان ایجاد کننده خرج) درقلمروبیمارستان وجودداشته است. لیکن درعصرما پدیده دیگری که برتمام این مسائل خط بطلان می کشد ضرورت مهارکردن هزینه ها[۱۰] بااعمال مدیریت تخصصی ،رعایت موازین اقتصادبهداشت ودرنظر گرفتن اولویتها بامحاسبات هزینه-منفعت[۱۱] است( ۱۰) هزینه های روزافزون تختهای بیمارستانی ( ۱۳)، استفاده ازفناوریهای پیشرفته درامرتشخیص بیماریها ،شیوه های درمانی پیچیده وگران قیمت موجودضرورت ایجادرقابت با بخش خصوصی وجذب بیمار را ایجاب می کندواین عملی نیست مگربا بهبود کیفیت خدمات ارائه شده دربیمارستانهای دولتی ) ۱۰). امروزه تغییرات اساسی دررفتاربیماران ومراجعه کنندگان به بیمارستانها بوجود آمده است. بیماران بیش ازهمیشه ازمسئولین مراکزدرمانی،پزشکان و پرستاران خودپیرامون نحوه درمان ومراقبت وحقوق خودانتظارداشته(۱۱)وطبق منشور قانونی حقوق بیماراین توقع کاملا بجاومنطقی بوده وبیمارستانها ملزم به ارتقای[۱۲] سطح کیفی خدمات خود هستند. متاسفانه طبق شواهد موجود کیفیت خدمات ارائه شده دربرخی بیمارستانهای کشورمابه خصوص درسطح بیمارستانهای آموزشی دانشگاههای علوم پزشکی پاسخگوی خواسته ها وانتظارات بیماران وهمراهان آنها نبوده وعلیرغم بارسنگین هزینه های تشخیصی،درمانی وفناوریهای پیشرفته مورد استفاده دربیمارستانها نارضایتی بیماران از خدمات موجود امری غیرقابل انکاراست. مراجعات مجدد منجربه بستری دراعمال جراحی برابرپژوهشی که در استان کرمان انجام شده است حدود ۵۰ درصد در بیمارستانهای آموزشی بوده که ۳۳ درصد ازمراجعات به علت عفونتهای بیمارستانی[۱۳] وبقیه دراثر نقص درمان، تشخیص نادرست یا بیماری غیرمرتبط به مراجعه قبلی بوده است(۱۴ ).کیفیت بدان گونه که در مدیریت بیمارستانها بکار برده می شود دارای معنا و مفهومی بیش از تعریف غیر رسمی از محصول و خدمتی است که از میانگین محصولات و خدمات دیگربهترباشد،این امر همچنین بدان معناست که بیمارستان بدون ارتکاب خطا و اصلاح اشتباهات در وهله نخست کارهای درستی را انجام دهد . با تاکید بر این نکته می توان از هزینه های زیاد مربوط به دوباره کاریها و گاه نتایج ناگوار جانی و مالی جلوگیری کرد( ۱۲ ). امروزه بیمارستانهای ما با معضلات و بحرانهای بسیار روبرو هستند . در بیمارستانهای ما بیشتر وقت مدیران و کارکنان صرف حل مشکلاتی می شود که هر روز اینجا و آنجا بوجود می آید وکمترتوجهی به ریشه مشکلات معطوف می گردد (۱۵) از آنجا که بحرانهای سازمانی معمولا خبر نمی کنند و همین غیر مترقبه بودن آنها تصمیم گیرندگان را با هیجان و اضطراب مواجه می کند و با علم به اینکه بروز بحرانهای سازمانی با توجه به تحولات محیطی امری اجتناب ناپذیر است، برای پیشگیری و مدیریت بر این بحرانها مکانیزمهای مختلفی وجود دارد که مدیریت کیفیت جامع یکی از آنها است( ۱۵). مدیریت کیفیت جامع با مکانیزمهای کمک به شاخص سازی زمینه های بروز مشکلات سازمانی، شناسایی مشکلات بصورت مداوم، نظارت بر گلوگاههای سازمانی، ایجاد حساسیت نسبت به زمان ،بکارگیری راه حلهای خلاقانه، مداوم سازی خود ارزیابی فردی و سازمانی و تلفیق نگرش فرآیندمدار و نتیجه مداربه پیشگیری از بروز بحرانهای سازمانی کمک و مدیریت برآن را تسهیل می سازد(۱۶ ). محقق امید آن دارد که با توجه به مطالب ذکر شده در این قسمت و قسمت های قبلی کاربردهای زیر از انجام این تحقیق , با اهداف و فرضیات ذکر شده و نتایجی که در برخواهد داشت حاصل گردد :

۱ – با شناسایی مشکلات موجود در بیمارستانهای آموزشی که مانع از پیاده سازی سیستم مدیریت کیفیت جامع در آنهااست، از جمله بررسی و شناسایی نواقص موجود در سیستم اداره امور بیمارستانها می توان پیشنهادات کاربردی تری درزمینه رفع این موانع در حوزه های مدیریتی و پرسنلی ارائه داد .

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.