سرقت علمی از خود چیست و چرا باید از آن اجتناب کرد؟

سرقت علمی، یکی از مباحث جدی در حوزه پژوهش های علمی محسوب می‌شود و امری نادرست و غیر اخلاقیست. اقتباس و استفاده از آثار ادبی خود (Self plagiarism)، نوعی سرقت علمی محسوب می‌شود و به عنوان ارائه نامناسب از اطلاعات منتشر شده خود به عنوان ایده‌ای جدید، اصلی و یا استفاده از قسمتی از مقاله منتشر شده قبلی خود تعریف شده است.
بنابراین در فرآیند انتشار مقاله‌های علمی و دانشگاهی، هر مقاله‌ای که نوشته می‌شود از دستاوردهای علمی مقاله‌های پیشین استفاده می‌کند و باید به یاد داشته باشیم که قوانین و قواعد مربوط به نقل قول از مقالات دیگر و ارجاع‌دهی به آن‌ها برای اجتناب از سرقت علمی شامل حال مقاله خودمان نیز می‌شود. در ادامه دلایلی را که باید در مقاله‌های پژوهشی ازself plagiarism یا سرقت علمی از خود اجتناب کرد بررسی می کنیم.

 

در نگاه اول، ممکن است سرقت علمی از خویش بدون ضرر به نظر برسد اما به سه دلیل باید از انجام سرقت علمی از خویش اجتناب کرد

تعریف سرقت علمی از خود یا self plagiarism :
سرقت علمی از خود، نوعی سرقت علمی است که در آن، نویسنده در هنگام نوشتن اثر جدید از تمام یا بخشی از آثار قبلی خود استفاده می کند. بنابراین استفاده محقق، نویسنده و پژوهشگر از مفاهیم و مطالبی که در مقالات قبلی‌اش نوشته است سرقت علمی از خود یا self plagiarism نامیده می‌شود. برخی از این نویسندگان به این دلیل که آثار متعلق به خودشان است به اشتباه تصور می کنند هرکجا و هرزمان می توانند از مقالات گذشته مجددا استفاده کنند یا برخی فکر می کنند به این دلیل که از ایده ها و نوشته های دیگران استفاده نکرده اند، پس سرقت علمی نیست. اگرچه این اقدام از خطوط قرمز سرقت ایده‌های دیگران عبور نمی‌کند و نسبت به سرقت علمی از دیگران حساسیت برانگیزتر نیست، اما در صنعت نشر دانشگاهی مسئله مهم و قابل توجهی است.
علاوه بر تکرار واژه‌به‌واژه متن، سرقت علمی از خود شامل انتشار یک مقاله در دو ژورنال متفاوت نیز می‌شود که معمولاً انتشار دوگانه نامیده می‌شود.
برای رفع مشکلات احتمالی بهتر است مطالبتان را به‌طور کامل به محتوای گذشته ارجاع دهید، حتی اگر در حد اشاره مختصر به یکی از ایده‌های قدیمی یا مشاهدات انتشاریافته گذشته‌تان باشد.

چرا سرقت علمی از خود یا self plagiarism نادرست است؟
در نگاه اول، ممکن است سرقت علمی از خویش بدون ضرر به نظر برسد اما به سه دلیل باید از انجام سرقت علمی از خویش اجتناب کرد:
۱- قانون بنیادی مقاله‌های پژوهشی
مهم‌ترین دلیل برای اجتناب از سرقت علمی از خود یا self plagiarism لزوم یکپارچگی در ثبت یافته‌های پژوهشی‌ و اکتشافات علمی است. فرض بر این است که هر مقاله انتشار یافته‌ای، دانش جدیدی را ارائه می‌کند و درک ما را از جهان گسترش می‌دهد. اگر مقاله‌تان شامل اطلاعات بازیافتی بدون ارجاع باشد، وانمود می‌کنید که کشفیات کاملاً جدیدی را ارائه کرده‌اید. استفاده مجدد از داده‌های قدیمی و بازنشر آن‌ها جایگاه‌تان را در حوزه مطالعاتی مورد نظر خدشه‌دار می‌کند و به اعتماد عمومی نسبت به پژوهش و علوم لطمه می‌زند.
۲- حق تالیف ناشر: واژه‌های شما ممکن است دیگر متعلق به شما نباشد
باید توجه کرد که فرآیند استاندارد نشر در بسیاری از ژورنال‌ها شامل اعطای حق تالیف مقاله منتشر شده به ناشر می‌شود. با اینکه هنوز هم مالک معنوی ایده و نتایج هستید، مقاله منتشر شده از نظر حقوقی متعلق به ژورنال است. از این جهت، استفاده مجدد از داده‌ها بدون ارجاع‌دهی یا کسب اجازه، عملی غیراخلاقی و نادرست است. اگرچه ممکن است خلاف عقل سلیم به نظر برسد، اما از دیدگاه قانون، استفاده مجدد از واژه‌های خودتان، حتی اگر خودتان آن‌ها را نوشته باشید، نقض کپی‌رایت است.
۳- ژورنال‌ها سرقت علمی را ردیابی می‌کنند و فرآیند انتشار به تاخیر می‌افتد یا متوقف می‌شود.
بیشتر ژورنال‌ها از نرم‌افزارهایی مانند iThenticate® استفاده می‌کنند تا به محض سابمیت کردن مقاله، موارد ارتکاب سرقت علمی را کنترل کنند. اگر جمله‌ها یا عبارت‌های مقاله‌های قبلی‌تان را کپی کنید، نرم‌افزارهای مذکور آن‌ها را نشانه‌گذاری می‌کنند. حتی اگر مقاله شما به دلیل این موضوع رد نشود، انتشار مقاله به تاخیر خواهد افتاد، زیرا ویراستار در این ارتباط پرسش‌هایی را مطرح می کند و شما مجبور می‌شوید مطالب بازنویسی‌شده را از نو بنویسید یا به‌طور دقیق به آن‌ها ارجاع دهید. کاربردی‌ترین دلیل برای اجتناب از سرقت علمی از خویش در واقع برای جلوگیری از تلف شدن وقت در حین فرآیند انتشار است.

انواع نرم افزارهای سرقت علمی و ادبی :
نرم‌افزارها و سایت هایی که برای کشف دستبرد علمی در اسناد متنی به کار می‌روند مانند Turnitin,Eve2,Scan My essay,Safe Assign اغلب مجانی نیستند و دانشگاه باید هزینه عضویت آنها را بپردازد. علاوه بر این نرم‌افزارها، وبسایت هایی نیز وجود دارند که بصورت آنلاین خدمات خود را جهت شناسایی، کشف دقیق تقلب علمی و میزان مشابهت مقاله با مقالات قبلی چاپ شده ارایه می کنند.
این سایت ها و نرم‌افزارهای آنلاین برخی به شرط عضو شدن و برخی هم به صورت آزاد، قابل دسترسی می باشند. یکی ازقوی ترین سایت هایی که می توانید متون انگلیسی و فارسی را در آن جستجو کنید و برای شما مشخص کنند که متن مورد نظر را خود شخص نوشته یا کپی کرده است و یا متن را با دستکاری و جابهجایی کلمات نوشته است، در زیر آمده است. استفاده از این سایت رایگان می باشد.

smallseotools.com/plagiarism-checker

در پایان فهرستی از دیگر سایتهای موجود برای شناسایی سرقت علمی را می توانید ببینید:

www.plagscan.com
seoabzar.com/plagiarism-checker
www.turnitin.com
www.academicplagiarism.com
www.dustball.com/cs/plagiarism.checker
plagiarism-detect.com
www.scanmyessay.com
www.paperrater.com/plagiarism_checker
www.effectivepapers.com/plagiarism-checker-for-students.html

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.