ناصر فکوهی

ناصر فکوهی در ۲۳ اردیبهشت ۱۳۳۵(۱۳ ماه مه ۱۹۵۶) از پدری نیشابوری و مادری تهرانی، در یک خانواده  متوسط زاده شد. او تحصیلات متوسطه خود را در دبیرستان هدف انجام داد و پس از گرفتن دیپلم در سال ۱۳۵۳، در تابستان همان سال پس از گدراندن آزمون اعزام دانشجو، برای ادامه تحصیل راهی انگلستان شد و در شهر ساتهمپتون به کالج سنت جیمز رفت. سال بعد اما  انگلستان را به مقصد فرانسه ترک کرد و در بیست سال بعد تا سال ۱۳۷۳ در این کشور زندگی می کرد. در فرانسه وی، در دانشگاه پاریس مدرک  کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را در رشته جامعه شناسی و مدرک دکترای جدید (nouveau régime) خود را در جامعه شناسی و انسان شناسی سیاسی را از دانشگاه پاریس گرفت. در همین سال به ایران بازگشت و تا سال ۱۳۷۶، در زمینه تالیف و ترجمه و فعالیت مطبوعاتی فعال بود. او همجنین در این سال ها  مدیریت برنامه های اجتماعی و فرهنگی در  معاونت انرژی وزارت نیرو را برعهده داشت و در دانشگاه های علامه طباطبایی، آزاد اسلامی، شهید بهشتی و… به تدریس  دروس «جامعه شناسی سیاسی» ، «جامعه شناسی جهان سوم»، «جامعه شناسی انقلابات» در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد مشغول بود..از سال ۱۳۷۶ وی به عضویت گروه انسان شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه در آمد و تا امروز در همین سمت است. در این گروه وی برای نخستین بار دروس «انسان شناسی شهری» و «انسان شناسی سیاسی»، «فرهنگ و توسعه» را وارد این رشته کرد و خود تا امروز آنها را تدریس می کند. وی همچنین در مقطاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا  دروس «جامعه شناسی ارتباطات بین فرهنگی» ، «کلیات تاریخ فرهنگی ایران»، «مبانی انسان شناسی»، «نظریه های انسان شناسی»، «تاریخ انسان شناسی»، «انسان شناسی شهری ایران» و «انسان شناسی سیاسی ایران» را تدریس می کند. تا کنون ده ها  پایان نامه در این مقاطع  زیر نظارت وی  دفاع شده اند. در سال۱۳۸۰ ، فکوهی به همراه گروهی از همکارانش در  دانشگاه تهران و سایر دانشگاه ها، جزو هیئت موسس انجمن انسان شناسی ایران بود. و یک دوره نیز ریاست این انجمن را برعهده داشت. همچنین  وی مجله «نامه انسان شناسی» را با همکاری  گروهی از اعضای انجمن راه اندازی و تاسیس کرد و سردبیر چهار شماره نخست این  نشریه بود. پایان نامه وی با عنوان «مفهوم سیاست در مزدیسنای  ساسانی» در سال ۱۳۷۷، برنده نخستین دوره  بهترین پژوهش فرهنگی بین المللی سال  درباره ایران شد. وی از سال ۱۳۷۹ به انجمن جامعه شناسی ایران پیوست و سه دوره  عضو هیات مدیره این انجمن بود (دوره های پنجم ۸۵/۸۷، ششم ۸۷/۸۹ و هشتم ۹۲/ ۹۵ ) و یک دوره(ششم) نایب رییس این انجمن بود. فکوهی، عضو هیئت تحریریه چندین مجله علمی پژوهشی از جمله مجله مطالعات اجتماعی (انجمن جامعه شناسی ایران ، از سال ۱۳۸۵) و «فرهنگ و معماری»(دفتر پژوهش های فرهنگی) است. او از سال ۲۰۱۶ عضو هیئت تحریریه مجله بین المللی «نظریه انسان شناسی» (Anthropological Theory) از معتبرترین مجلات بین المللی در زمینه نظریه های علوم اجتماعی است. فکوهی در سال ۱۳۸۹ مسئول راه اندازی مجله «پژوهش های انسان شناسی ایران» (نامه علوم اجتماعی) شد و از آن زمان تا امروز (۱۳۹۵) سردبیر این مجله است و تا کنون پنج دوره (ده شماره) از آن را منتشر کرده است. از سال ۱۳۸۳، فکوهی به همراه گروهی از  دوستان دانشگاهی، روشنفکران و دانشجویان، ابتدا وبگاه و سپس «موسسه پژوهشی انسان شناسی و فرهنگ» را  برای گسترش مطالعات بین رشته ای تاسیس کردند. وبگاه انسان شناسی و فرهنگ بزودی بدل به پربیننده ترین و معتبرترین وبگاه علوم  انسانی بین رشته ای شد که بالاترین میزان تولید واقعی را دارد. آخرین نهادی که وی (همراه با همکاران دانشگاهی گروه های انسان شناسی، مدیریت شهری، ارتباطات و جامعه شناسی و توسعه دانشکده علوم اجتماعی) در تاسیسش نقش اساسی  داشته است، بخش «مطالعات اجتماعی شهر» در دانشگاه تهران است که در حال تصویب نهایی است و احتمالا از سال آینده در مقاطع تکمیلی دانشجو می پذیرد. 
فکوهی تاکنون یازده تالیف در زمینه فرهنگ معاصر شهری و بیش از بیست ترجمه از زبان های فرانسه و انگلیسی منتشر کرده است. از وی  همچنین  تا کنون صدها یادداشت، گفتگو، میزگرد، سخنرانی، و مقاله  به فارسی و زبان های فرانسه، انگلیسی، عربی، کردی، آلمانی منتشر شده است. وی عضو شورای علمی مرکز مطالعات  اجتماعی شهر تهران و  شورای علمی طرح های ارزیابی  اجتماعی و فرهنگی پروژه های توسعه ای کشور(اتاف). فکوهی تاکنون ده ها پروژه شهری را به اجرا رسانده است که پروژه «انسان شناسی شهری تهران» که وی همراه با تیم پژوهشگران انسان شناسی و فرهنگ ، در سال ۱۳۹۳، برنده جایزه بین المللی مطالعات تهران شد و کتاب آن زیر چاپ است. وی در حال حاضر دو پروژه بزرگ «انسان شناسی تاریخی فرهنگ مدرن ایران» و پروژه «انسان شناسی و بازنمایی شهری  ایران مدرن» را در دست اجرا دارد که بخشی از آنها در قالب «پروژه تاریخ شفاهی فرهنگ مدرن ایران» در قالب سی جلد کتاب با پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، شامل گفتگوهایش با  سی تن از پسشکسوتان فرهنگ و هنر ایران (بیش از سیصد ساعت فایل های دیداری و شنیداری) در دست اجرا است و سال آینده منتشر می شود. این گفتگو ها همچنان در حال ادامه یافتن هستند و پروژه انسان شناسی تاریخی فرهنگ مدرن ایران در آینده پایه یک شبکه اینترنتی پژوهشی خواهد شد. 

مطالب مرتبط