مشکلات خواب کودکان

خواب، نقش بسیار مهمى در سلامت، رشد و پیشرفت کودکان دارد. خواب کافى سیستم ایمنى کودکان را تقویت کرده و خطر عفونت‏ها و سایر بیمارى‏ها را کم مى ‏نماید. در ضمن کودکى که خوب مى‏خوابد. آرام‏تر شادتر بوده و نسبت به آنهایى که کمتر مى‏خوابند بیشتر قابل کنترل مى‏باشد.
براى پدر یا مادر هیچ چیز ناراحت‏ کننده ‏تر از امتناع کودک از خوابیدن نیست. شما براى اینکه خود بتوانید مادرى، شاد و سرحال و به دور از تنش و نگرانى باشید باید بتوانید مشکل کم خوابى کودک خود را برطرف نمایید.

چرخه خواب کودکان‏
کودکان نیز مانند بزرگسالان در طى شب دوره‏ هاى مختلف خواب را مى‏گذرانند. چرخه خواب شامل دو مرحله خواب مى‏باشد. 1- مرحله خواب سبک 2- مرحله خواب سنگین. هر مرحله خواب در افراد بزرگسال حدود 90 دقیقه طول مى‏کشد. ولى خواب نوزادان و کودکان چرخه کوتاهترى دارد و به نسبت رشد آنها از 20 تا 40 دقیقه شروع شده تا 60 دقیقه ادامه مى‏یابد. بین هر چرخه خواب بزرگسالان و کودکان براى مدتى کوتاه بیدار مى‏شوند و دوباره به خواب مى‏روند. بزرگسالان حتى از بیدار شدن خود مطلع نمى‏شوند بعضى از کودکان یاد نگرفته‏اند که بعد از بیدار شدن دوباره بخوابند به این دلیل است که شروع به گریه کردن مى‏کنند یا والدین خود را صدا مى‏زنند و یا نیمه‏هاى شب برمى‏خیزند راه مى‏روند.

مشکل خواب چیست؟
اگر کودک زیاد از خواب بیدار مى‏شود اما گرسنه یا تشنه نیست، اگر چرت‏هاى کوتاه مى‏زند یعنى در طى روز به جاى خواب طولانى، زمان کوتاهى مى‏خوابد، اگر براى خواباندن باید او را تکان بدهید یا در بغل بخوابانید، اگر شب دیر مى‏خوابد ولى صبح زود بیدار مى‏شود در این صورت ممکن است دچار مشکل خواب باشد.

پیامى شفاف – وقت خواب است!
پدر و مادرها باید به کودکان و نوزادان کمک کنند، وقتى زمان خوابیدن فرا مى‏رسد آنها را بخوابانند. هیچ اختلالى نباید در زمان خواب به وجود آید وگرنه کودک دچار سردرگمى مى‏شود و مى‏پندارد “مهم نیست دیرتر بخوابد” یا “چیزهایى بهتر از خوابیدن وجود دارد”.
اجازه ندهید کودک قبل از خوابیدن خیلى فعالیت کند و خسته شود چون با ناراحتى مى‏خوابد، در طى شب زیاد بیدار مى‏شود یا بدتر از همه ممکن است کابوس ببیند.

زمان خستگى کودک را تشخیص دهید
علایم خسته شدن کودک را باید شناخت، بعضى کودکان وقتى خیلى خسته و آماده براى خوابیدن هستند ظاهراً هیجان‏زده‏تر و سرحال‏تر به نظر مى‏رسند.
بعضى از این علایم که باید به آنها توجه داشت در نوزادان با تغییر حالت چهره، کم شدن فعالیت یا حرکت و خمیازه کشیدن دیده مى‏شود. در حالى که در کودکان بزرگتر به شکل از دست دادن تعادل، بدقلق شدن و در حالتى بین شاد بودن و آماده گریه کردن بروز مى‏کند و یا حتى به شکل دویدن در اطراف و یا برعکس افت انرژى خود را نشان مى‏دهد.

از یک الگو پیروى کنید
براى بچه‏ هاى خیلى کوچک الگوى «تغذیه – بازى – خواب» مى‏تواند کارساز باشد. هر چه آنها بزرگتر شوند فاصله زمانى بین وعده‏هاى غذا بیشتر مى‏شود و این مسئله به شما کمک مى‏کند تا تصمیم بگیرید که زمان خواب کودک‏تان را تنظیم نمایید.
بعضى از کودکان قبل از ظهر و بعد از ظهر خواب کوتاهى دارند ولى ممکن است وقتى بزرگتر مى‏شوند خواب قبل از ظهر را ترک نمایند. سعى کنید کودک را وادار کنید در هر خواب خود حداقل دو چرخه خواب داشته باشد، اگر چه معمولاً خود کودک مشخص مى‏کند که به چه اندازه خواب نیاز دارد. وقتى کودک سرحال و شاد از خواب بیدار مى‏شود شما تشخیص مى‏دهید که کودک خواب کافى داشته است.
کودکان مانند بزرگسالان نیاز دارند که قبل از خوابیدن خستگى در کرده و آرامش پیدا کنند. با در آغوش گرفتن، شعر خواندن، قصه گفتن این کار را انجام دهید، بعد اتاق را تاریک کرده و آنها را در رختخواب قرار دهید. همواره از یک الگو استفاده نمایید.
هدف از رفع خستگى و آرامش بخشیدن به کودک آن است که او بتواند خود به تنهایى بخوابد. اگر در طى شب بیدار شد دوباره به خواب رود و در طى روز و شب خواب طولانى‏ ترى داشته باشد.
هر روشى را که براى خواباندن کودک انتخاب مى‏کنید توجه داشته باشید که تا حد ممکن همیشگى باشد. و بخاطر داشته باشید که هدف آن است که کودک خودش تنها به خواب رود. اگر پیش او بمانید تا خوابش ببرد انتظار دارد که همیشه این کار را انجام دهید حتى وقتى نیمه شب بیدار مى‏شود. کودکان مختلف این مسئله را در زمان‏هاى مختلف مى ‏آموزند. ممکن است براى کودک شما هفته‏ ها یا ماهها طول بکشد تا عادت کند تنها بخوابد. پیش از موقع از این کار دست نکشید. پاداش داشتن کودکى که راحت مى‏خوابد ارزش این تلاش را دارد.