عشق به کتاب‌خوانی

کودکانی که از کتابخوانی بیزارند...

زهرا فردوسی
دانشجو کارشناسی علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه قم
zahraferdoosi@gmail.com

«جسی» در سن ۱۳ سالگی در طرح مخصوصی که جهت شاگردان گریزان از کتاب‌خوانی برنامه‌ریزی شده ‌بود، نام‌نویسی کرد.
مطابق مقررات ساده طرح، وی ناچار نبود کتابی را که دوست ندارد، به پایان برساند و برای مطالعه آن نوع کتاب‌هایی که به دلش می‌نشست، محدودیت زمانی نداشت.
معجزه وقتی رخ‌داد که «جسی» فهمید جهان پهناور مطالعه از مرز کتاب‌های درسی و کمک‌درسی فراتر رفته و سرگذشت‌نامه‌ها، کتاب‌های لطیفه، چیستان‌ها و داستان‌های علمی ـ تخیلی را نیز در بر می‌گیرد.
«جسی» می‌گوید: هیچ‌گاه در خیالم نمی‌گنجید که این‌گونه کتاب‌های جالب وجود داشته‌باشند.
جسی جز آن گروه از بچه‌هایی بود که پدر و مادر و معلمشان امیدی به کتاب‌خوان شدن‌شان نداشتند اما گرایش او به مطالعه دلیلی بر این ادعاست که هر بچه‌ای می‌تواند از کتابخوانی لذت ببرد.
در زیر به معرفی سه روش ساده و در عین حال مؤثر می‌پردازیم که کودکان بی‌میل به مطالعه را، به مطالعه علاقه‌مند کرده‌است:
1ـ از علاقه‌های آنان سود بجویید:
چه‌بسا کودکانی مانند «جسی» در جست‌و‌جوی جاذبه‌هایی هستند که دستیابی به آن‌ها فقط به وسیله کتاب امکان‌پذیر است اما خود این موضوع را نمی‌دانند.
همچون سفر به مریخ، حضور در پشت ‌صحنه یک برنامه ‌ساز و آواز (کنسرت) یا آشنایی با سامانه انتقال نیرو در خودرو.
اگر فرزندتان از مطالعه آثار شکسپیر خودداری می‌کند، کتاب‌های فکاهی، مجله‌های فراخور سن آن‌ها یا کتاب «ثبت حدنصاب (رکورد‌ها)» را به وی بدهید یا چنان‌چه دوست‌دار ورزش است، نشریات ورزشی یا زندگی‌نامه بازیکن محبوبش را در اختیارش بگذارید.
طبیعی است که معمولا پدران و مادران می‌خواهند اطمینان یابند که مبادا مواد خواندنی که در اختیار فرزندانشان قرار می‌گیرد، جنبه بدآموزی داشته‌باشد. ولی لذت ناشی از مطالعه، مفهومی بیش از این‌ها دارد. شاید ساده‌تر این باشد که حق گزینش بین کتابی پرمحتوا و اثری پیش پا افتاده را به فرزندتان واگذار نمایید.
2ـ خونسردی خود را حفظ کنید:
چنان‌چه فرزندتان کتابی را تمام نکرد، ناراحت نشوید. همین‌قدر که بچه‌ای شروع به خواندن کتابی کند، ولو اینکه آن را به پایان نرساند، جای شکرش باقی است که حداقل کتابی به دست گرفته‌است. همچنین از پاداش و تنبیه دوری گزینید.
نظر «سوزان روزنویک» ـ استاد دانشکده علوم‌کتابداری و اطلاع‌رسانی ـ بر این است که چنان‌چه قصد بچه از مطالعه، جلب رضایت پدر و مادر باشد، این کار چندان طول نمی‌کشد. پس باید دانست که لذت مطالعه با امر و نهی به دست نمی‌آید.
3ـ خودتان هم مشارکت کنید:
بگذارید فرزندانتان، شما را در حین خواندن کتاب ببینند. برخلاف بزرگترها که مطالعه را تلاشی انفرادی می‌پندارند، کودکان مایل‌اند با دیگران به این امر بپردازند. بچه‌های خردسال‌تر میل دارند کسی داستانی برایشان بخواند. آنان قصه‌گویی را بیشتر دوست دارند که بی‌هیچ مقدمه‌ای آن را شروع کرده، اغراق‌گویی کند و آن‌ها را در بطن داستان قرار دهد.
هیچ‌گاه کودکی را که عادت به مطالعه ندارد، به حال خود رها نسازید.
«عشق به مطالعه»، بزرگ‌ترین ارمغانی است که می‌توانید به فرزند خویش ارزانی دارید؛ حتی بهتر از امکان تحصیل در یک آموزشگاه خصوصی، بهتر از خرید رایانه و حتی برتر از مدرکی که مثلاً دانشگاه هاروارد به وی اعطا می‌کند.
عشق به کتابخوانی، همه چیز را دگرگون می‌سازد.
منبع: روزنامه همشهری

مطالب مرتبط