اثر تاریخی آب‌انبار و برج‌قلعه کاخک

ایسنا/خراسان رضوی مدیر پایگاه میراث جهانی قنات قصبه گناباد از آغاز پروژه مرمت مجموعه اثر ثبتی آب‌انبار و برج‌قلعه کاخک واقع در حریم حوزه آبریز قنات قصبه خبر داد.

رسول صنوبری با اعلام این خبر، اظهار کرد: این عملیات مرمتی با هدف حفظ و احیاء آثار تاریخی ارزشمند مرتبط با حوزه آب و فرهنگ‌های مرتبط با نظام تقسیم و بهره‌برداری آب قنات‌ها انجام می‌شود. سیاست پایگاه میراث جهانی قنات قصبه حمایت از همه آثار تاریخی شامل بناها و میراث‌های طبیعی ملموس و ناملموس واقع در عرصه و حرایم قنات قصبه است تا همه نقاطی که در حریم این اثر تاریخی واقع ‌شده‌اند از مزایای ثبت جهانی قنات قصبه منتفع شوند.

مدیر پایگاه میراث جهانی قنات قصبه گناباد، تصریح کرد: این پروژه با همکاری شورای شهر و شهرداری کاخک و تحت نظارت پایگاه میراث جهانی قنات قصبه آغاز شده است. پس از اتمام عملیات مرمت با همکاری امور موزه‌های اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع ‌دستی خراسان رضوی و اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع ‌دستی شهرستان گناباد، برج رصد افلاکی با عنوان «برج موزه بام کاخک» افتتاح خواهد شد.

بر اساس گزارش روابط عمومی اداره‌ کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان رضوی، وی ادامه داد: اعتبار این عملیات مرمتی یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون‌ ریال از محل اعتبارات ریاست جمهوری مربوط به اثر جهانی قنات قصبه گناباد تامین ‌شده است. این برج و حوض‌انبار مربوط به دوره قاجار بوده و در مرکز شهر ییلاقی کاخک بر فراز تپه‌ای به نام قلعه کاخک قرار گرفته است.

قنات جهانی قصبه گناباد به طول ۳۳ کیلومتر، از سه رشته اصلی به نام‌های قصبه، دولاب نو و دولاب کهنه تشکیل شده است که مجموعا ۴۷۲ میله چاه دارد. حفر کانالی با این عظمت با ژرفنای بیش از ۳۲۰ و حجم افزون بر ۷۳ میلیون مترمکعب برداشت خاک در عمق ۳۲۰ متری با کمترین خطا در مسیر یا شیب‌بندی از عصر هخامنشیان، مؤید نبوغ ایرانی و شاهکاری بی‌نظیر در سراسر جهان است. 

این قنات شگفت‌انگیز که تاریخ آن حداقل به ۲۲۵۰ سال پیش بازمی‌گردد، عمیق‌ترین و یکی از پرآب‌ترین قنات‌های ایران است که با توجه به این ویژگی‌ها در پرونده قنات‌های یازده‌گانه ایران در تاریخ ۲۵ تیرماه ۱۳۹۵ (۱۵ جولای ۲۰۱۶ میلادی) در چهلمین اجلاس کمیته میراث جهانی در شهر استانبول ترکیه به ‌عنوان بیستمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.