حقوق تجارت الکترونیک

کتاب حقوق تجارت الکترونیک دکتر سبد ابوالفضل حسینی سیرت

سید ابوالفضل حسینی سیرت

 

پیشگفتار
در جهان پرشتاب امروز، فناوری اطلاعات با پیشرفت های خود جامعه ای مجازی با آثار و تبعات کاملا واقعی بوجود آورده که تأثیرات شگرفی بر زندگی انسان داشته است، بطوریکه این تأثیر تنها در امور حمل و نقل، بهداشتی سامانه های اداری، اطلاعات علمی و … نبوده است، بلکه اقتصاد و تجارت را تحت‌الشعاع قرار داده و شیوهی تجارت جدیدی را بوجود آورده که از تجارت مرسوم و سنتی، فاصله گرفته است. در این نوع جدید تجارت که به تجارت الکترونیکی شهرت یافته است، سرعت و دقت، مهمترین عامل ایجاد ثروت گردیده و دارای مزایای بسیاری می باشد. به موازات این پیشرفت ها و رشد تجارت و تلاش هایی که از سوی هیأت های بین المللی و ملی در کشورها با بخش های مختلف برای تسهیل و رشد تجارت و کاهش موانع صورت گرفته است و از فناوری‌های اطلاعات در جهت تنظیم روابط حقوقی، بهره‌جسته‌اند. تجارت الکترونیکی در بستر شبکه‌های رایانه ای این امکان را فراهم ساخته است که انسان، سازمان و جامعه در عین استقرار در نقاط مختلف جهان، بصورت گسترده و مستقیم به مبادله‌ی اطلاعات الکترونیکی در قالب گفتگو، اخبار و اطلاعات، کتاب و مجلات، محصولات نرم افزاری و پول و سرمایه و… بپردازند.
در این نوع تجارت، فضای طبیعی به فضای مجازی تبدیل گردیده و اشخاص بدون مواجهه با محدودیت‌های مکانی و زمانی ، قادرند با بهره جویی از فناوریهای جدید، اقدام به معامله نمایند و با توجه به این امر که محدودیت های فوق‌الذکر در این نوع تجارت وجود ندارد، اشخاص قادر خواهند بود، کالاها و خدمات مورد نیاز خویش را در هر کجا که باشند. (محل کار، منزل و…) از هر جایی که بخواهند و در هر زمان از شبانه روز، تهیه و تدارک نمایند که این امر باعث افزایش سرعت و حجم مبادلات تجاری گردیده و بطور محسوسی سبب کاهش هزینه های خریدار د تولید کننده، صرفه جویی زمانی، حذف واسطه ها و نهایتأ سود بیشتر می‌شود.

تجارت الکترونیکی در بستر شبکه‌های رایانه ای این امکان را فراهم ساخته است که انسان، سازمان و جامعه در عین استقرار در نقاط مختلف جهان، بصورت گسترده و مستقیم به مبادله‌ی اطلاعات الکترونیکی در قالب گفتگو، اخبار و اطلاعات، کتاب و مجلات، محصولات نرم افزاری و پول و سرمایه و… بپردازند.

با عنایت باینکه قانونگذار ما در سال ۱۳۸۲ اقدام به تصویب قانون تجارت الکترونیکی نموده است، اما از آنجا که قانون مذکور آکنده از تأسیسات حقوقی بدیع و جدیدی می‌باشد منشأ تحولات بسیار مهمی در کشور خواهد بود. بنابراین اجرای این قانون که از جمله مهمترین تأسیسات آن به رسمیت شناختن اسناد و مدارک الکترونیکی و امضاء الکترونیکی است، سرآغاز یک تحول بزرگ در ارتباطات اجتماعی و نظام اداری و قضایی کشور خواهد بود
با توجه به مسائل فوق الذكر و اینکه در زمینه قراردادهای الکترونیکی و نحوه پیدایش آن، کمتر مباحئی صورت گرفته و بیشتر به مقوله ی تجارت و جنبه ی تجاری موضوع توجه گردیده و مباحث حقوقی آن کمتر مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته است، طرح بحب چنین موضوعی یک ضرورت اجتناب ناپذیر است و هدف از نگارش این کتاب، برررسی قراردادهای الکترونیکی و روشن ساختن مسائل خاصی است که در مورد تشکیل و اجرای اینگونه قراردادها مطرح می گردد. مسائلی از قبیل اینکه ایجاب و قبول چگونه به وسیله‌ی داده پیام صورت می گیرد؟ آثار قراردادهای الکترونیکی چیست و آیا قابلیت استناد در محاکم را دارند؟ و….
این کتاب در سه فصل به شرح ذیل تنظیم گردیده است:

فصل اول: که په کلیات تجارت الکترونیکی اختصاص یافته است. که ابتدا ضرورت وجودی قراردادهای الکترونیکی مورد بحث قرار می‌گیرد و عرصه‌ی وجودی قراردادهای الکترونیکی یعنی تجارت الکترونیکی مورد تجزیه و تحليل قرار خواهد گرفت اینکه تجارت الکترونیکی چیست، مزایا و معایب آن کدام است؟ و…
فصل دوم: در این فصل امکان تشکیل قراردادهای الکترونیکی مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرند، بررسی این موضوع که قصد طرفین قرار داد و اعلام اراده و ایجاب و قبول چگونه از طریق داده پیام صورت می‌گیرد، و زمان و مکان تشکیل یک قرارداد الکترونیکی مورد بررسی قرار خواهد گرفت. ضمن اینکه به مباحثی از قبيل تشخیص و تمیز هویت طرفین قرارداد در محیط‌های مجازی پرداخته خواهد شد و…
فصل سوم: این فصل به أثار قراردادهای الکترونیکی، اختصاص یافته است که ابتدا موضوع قرارداد و مفهوم و ماهیت مالکیت و انتقال مالکیت و در ادامه تعهدات طرفین قرارداد و مهمترین بحث بعثی پرداخت ثمن معامله بصورت الکترونیکی و نهایتا ارزش اثباتی قراردادهای الکترونیکی مورد بررسی قرار خواهد گرفت

آذر ماه ۱۳۸۸

کتاب حقوق تجارت الکترونیک دکتر سبد ابوالفضل حسینی سیرت
کتاب حقوق تجارت الکترونیک دکتر سبد ابوالفضل حسینی سیرت