کلود لوی استروس

کلود لوی استروس (به فرانسوی: Claude Lévi-Strauss) ‏ (۲۸ نوامبر ۱۹۰۸ – ۳۰ اکتبر ۲۰۰۹) قوم‌شناس و انسان‌شناس فرانسوی و از نظریه‌پردازان انسان‌شناسی مدرن بود که در تمامی حوزه‌های کلیدی آن نظریاتی ارائه کرده‌بود. استروس را پدر مردم‌شناسی مدرن می‌دانند. نام وی با ساختارگرایی عجین شده‌است. از دیدگاه لوی استروس، هدف انسان‌شناسی ساختارگرا، رسوخ به لایه‌های زیرینِ سطحها و تمرکز بر روی «سازوکارها» به جای تمرکز بر روی مردمان و رفتارهایشان است. لوی استروس این رویکرد را بعدها بیشتر توسعه داد و در آثار بعدی خود، برای واکاوی برجسته تر اسطوره‌ها بکار گرفت. وی مشتاق بود که اسطوره‌ها را به یکاهای تشکیل دهنده آن فرو بکاهد و نشان دهد که چگونه ترکیب این یکاها، می‌تواند در راستای مرزهای متضادی که میان مرگ و زندگی، طبیعت و فرهنگ، و مواد خام و خوراک وجود دارد، درک شود. او معتقد بود که این تضادها، به توضیح گوناگونی‌های وضع شده در ساخت اسطوره یاری می‌رساند و این نکته‌ای است که نشان می‌دهد با قرار دادن اسطوره‌ها به زیر عنوان «جهانی» نمی‌توان دریافتی از آن را آشکار ساخت.
او در ۲۸ نوامبر ۱۹۰۸ در بروکسل به دنیا آمد و کودکی‌اش را در محله شانزدهم پاریس در خیابان نیکولا پوسن نقاش قرن هفدهم میلادی گذراند. پدرش نقاش بود و جد پدری‌اش موسیقی‌دان و رهبر ارکستر بود. در نوجوانی به دنبال طراحی لباس و اپرا بود. و در جوانی از اعضای فعال حزب سوسیالیست فرانسه شد.

لوی استروس در رشته حقوق و فلسفه تحصیل کرد و پس از آن تا سال ۱۹۳۵ در دبیرستانی فلسفه درس می‌داد. در آن سال برای تدریس جامعه‌شناسی به دانشگاه سائوپائولوی برزیل رفت و در آنجا به تحقیق دربارهٔ قبایل بدوی آمریکای جنوبی پرداخت.

در ۱۹۴۳ در نیویورک مشغول نوشتن پایان‌نامه دکترای خود به نام ساختارهای ابتدایی خویشاوندی شد. در آنجا همراه با آندره برتون، ماکس ارنست و جورج دونویی به خرید اشیاء هنری سرخ‌پوستان می‌پرداخت. همچنین با رومن یاکوبسن زبان‌شناس آشنا شد که تأثیر زیادی در تشکیل مردم‌شناسی ساختاری او داشت.

در ۱۹۴۷ به فرانسه بازگشت و در ۱۹۵۹ استاد مردم‌شناسی کلژ دو فرانس شد که در سال ۱۹۸۲ کار تدریس در آنجا را رها کرد. در ۱۹۷۳ به عضویت فرهنگستان فرانسه درآمد. او در تحقیقات خود در رابطه با قبایل ابتدایی به نقد اندیشمندانی همچون امیل دورکیم و زیگموند فروید پرداخت. در سال ۱۹۶۲ به توتم‌باوری که چهل سال در آن تحقیقی جدی صورت نمی‌گرفت جانی تازه داد و آنرا دوباره وارد محافل علمی کرد و در همان سال با انتشار کتاب تفکر وحشی شور عجیبی در مسائل مردم‌شناسی ایجاد کرد.
کلود لوی استروس ، فراتر از انسان شناسی، یکی از تاثیر گزارترین چهره های متفکر قرن بیستم فرانسه در جهان به حساب می آید. هر چند نظریه انسان شناسی ساختاری او تعداد معدودی را به طور خاص به مثابه شاگردان و دنباله روان وی مطرح کرده است، اما رویکرد ساختاری استروس و دانش گسترده وی در زمینه های متکثر فرهنگ، سبب شده است که اندیشه او شاید تا قرن ها به مثابه یک میراث انسانی برای ما باقی بماند. در زیر برخی از مطالب از لوی استروس و درباره او که در انسان شناسی و فرهنگ منتشر شده اند، گرد آمده و همچون سایر پرونده ها به تدریج بر آنها افزوده خواهد شد.

کلود لوی استروس ، فراتر از انسان شناسی، یکی از تاثیر گزارترین چهره های متفکر قرن بیستم فرانسه در جهان به حساب می آید. هر چند نظریه انسان شناسی ساختاری او تعداد معدودی را به طور خاص به مثابه شاگردان و دنباله روان وی مطرح کرده است، اما رویکرد ساختاری استروس و دانش گسترده وی در زمینه های متکثر فرهنگ، سبب شده است که اندیشه او شاید تا قرن ها به مثابه یک میراث انسانی برای ما باقی بماند.

آثار کلود لوی استروس
بعضی از آثار استروس عبارتند از‌:
ـ سازمان اجتماعی سرخ پوستان بورورو (۱۹۳۶)
ـ تحلیل ساختی در زبان شناسی و مردم شناسی‌ (۱۹۴۵)
ـ زندگی اجتماعی و خانوادگی سرخ پوستان نامبیک وارا‌ (۱۹۴۸)
ـ ساخت‌های مقدماتی خویشاوندی (۱۹۴۹)
ـ نژاد و تاریخ (۱۹۵۲)
ـ مطالعه ساختی اسطوره‌ (۱۹۵۵)
ـ گرمسیریان غمگین (۱۹۵۵)
ـ انسان شناسی ساختاری‌ (۱۹۵۸)
ـ داستان اسدیوال ‌(۱۹۶۰)
ـ توتمیسم امروز و اندیشه وحشی ‌(۱۹۶۲)
ـ منطق اساطیر در سه جلد‌ (۶۷-۱۹۶۴)
ـ منطق اساطیر جلد چهارم ‌(۱۹۷۱)
– اسطوره و معنا (۱۹۷۸)
ـ وایزمن (۲۰۰۰)
ـ ‌تاریخ و نظریه‌های انسان شناسی ‌( ۲۰۰۲‌)
ـ نگاهی از دور
ـ کوزه گر حسود

مطالب مرتبط