پروفسور محمود حسابی

( زاده ۴ اسفند ۱۲۸۱ تهران — درگذشته ۱۲ شهریور ۱۳۷۱ ژنو ) دانشمند، فیزیکدان، پژوهشگر، نویسنده، موسس بسیاری از سازمانهای عمده ایران و ملقب به ( پدر فیزیک ایران )

پروفسور حسابی در دانشگاه سوربن فرانسه، در رشته فیزیک به تحصیل و تحقیق پرداخت. در سال ۱۹۲۷ در ۲۵ سالگی دانشنامه دکترای فیزیک خود را، با ارائه رساله‌ای تحت عنوان “حساسیت سلول‌های فتوالکتریک” با درجه عالی دریافت کرد. برخی او را تنها شاگرد ایرانی آلبرت اینشتین می دانند.
حسابی در دانشگاه پرينستون آمريکا تحت نظر پروفسور اینشتين ، فرضياتی درباره “بی‏نهايت بودن ذرات” و “عبور نور از مجاورت ماده” ارائه کرد. وی با اندوخته ‏ای از دانش روز و كسب مدارج عالی تحصيلی و علمی در چندين رشته مهندسی و مطالعات جامع در علوم پايه به ‏عنوان اولين فردی كه در ايران دارای دكترای فيزيك بود، به كشور بازگشت.
وی برای نخستين ‏بار، موضوع پيشرفت‏های اتمی جهان را در ايران مطرح و توجه افراد را به اين مهم جلب كرد كه ايران نبايد در اين رشته علمی كه ترقی آينده جهان بدان وابسته است، از ساير كشورها عقب بماند. بی‏ شک می‏توان پروفسور حسابی را اولين پايه‏ گذار انرژی اتمی ايران دانست.
حسابی علاوه بر زبان فارسی، به چهار زبان زنده دنيا مانند عربی، فرانسوی، انگليسی و آلمانی نیز تسلط داشت و هم‏چنين در تحقيقات علمی خود از زبان‏های سانسکريت، لاتين، يونانی، پهلوی (زبان ايرانيان باستان) اوستايی، ترکی، ايتاليايی و روسی استفاده میکرد.
نشان “اوفيسيه دولالژيون دونور” و هم‏چنين نشان “كوماندور دولالژيون دونور”، بزرگ‏ترين نشان‏های فرانسه، به وی اهدا شده است. پروفسور حسابی از سوی جامعه علمی جهان به ‏عنوان “مرد اول علمی جهان” در سال ۱۹۹۰ برگزيده و در كنگره ۶۰ سال فيزيك ايران در سال ۱۳۶۶ نیز ملقب به “پدر فيزيك ايران” شد.

پروفسور حسابی آثار علمی و اجتماعی فراوانی از خود بجا نهاده است که از آن جمله :
تاسیس دانشگاه تهران به فرمان رضا شاه
تاسیس دانشکده فنی
تاسیس موسسه ژئوفیزیک
تاسیس مدارس عشایری
تاسیس سازمان انرژی اتمی
تاسیس سازمان هواشناسی
تاسیس رصدخانه جدید
تاسیس فرهنگستان زبان
تاسیس موسسه استاندارد
تاسیس انجمن موسیقی
تاسیس رادیولژی
تاسیس نقشه برداری و بسیاری خدمات دیگر. و همچنین تالیفات زیادی در زمینه های علمی، فرهنگی، فیزیک و زبان داشته است.
پروفسور حسابی نابغه ای کم نظیر بود که عمرش در راه خدمات به ایران و جهان گذشت.

و سرانجام در ۹۰ سالگی در بيمارستان دانشگاه ژنو به هنگام معالجات قلبی، دارفانی را وداع گفت و بنا به خواسته خودش، در آرامگاه خانوادگی در شهر دانشگاهی تفرش به خاک سپرده شد.