بررسی اثربخشی طرحواره درمانی بر اضطراب ، افسردگی و تکانشگری افراد دارای اختلال شخصیت مرزی

چکیده پایان نامه

عنوان پایان­نامه به فارسی:

بررسی اثربخشی طرحواره درمانی بر اضطراب ، افسردگی و تکانشگری  افراد دارای اختلال شخصیت مرزی

عنوان پایان­نامه به انگلیسی:

Review the effectiveness of schema therapy on anxiety, depression and impulsivity of people with borderline personality disorder

بیان مسئله:

شخصیت1   ، الگوی خاصی  از افکار، احساسات و رفتار منحصر به فرد  است. شخصیت ناشی از درون فرد و نسبتاً مداوم  و پایدار در طول زندگی است به گفته اریک اریکسون 2 ، در هر مرحله از زندگی ، شخصیت ،  نقش عمده‌ای در توسعه مهارت‌های شخصیتی و روانی3  دارد . در طول هر مرحله، فرد با یک بحران روانی 4  توسعه روبرو می‌شود  که به عنوان نقطه عطفی در توسعه شخصیتی او است.(چری 5 , 2012)
روان‌شناسان شخصیت، ویژگی‌های منحصر به فرد از افراد، و نیز به شباهت‌ها میان گروه‌هایی از مردم علاقه‌مند شده است. شخصیت  سازمان یافته و سازگار است.  شخصیت باعث ایجاد اتفاقات می‌شود.هر فرد بر اساس شخصیت خود به محیط پاسخ می‌دهد تنظیمات شخصی هر فرد تحت تأثیر شخصیت فرد است. شخصیت برابر هویت6  است ( اشنایدر7 و اسمیت8  , 2004  )

اختلال شخصیت مرزی9 یک اختلال متداول و ناامید کننده است که با آشفتگی اساسی و اختلال در کنش10   مشخص می‌شود.این اختلال الگوی فراگیر مزمنی از ناتوانی در زمینه‌های عاطفی 11  ,  رفتاری12 ، روابط بین فردی13,  هویت و شناخت14   را در بر می‌گیرد . (لیب 15،  زنارینی16 ،  شمال  17 لینهان18  و بهس 19  , 2004 )

BPD 20  یکی از شایع‌ترین اختلالات در بیماران بستری و در مراجعان به کلینیک‌های روان شناسی و روان پزشکی است (نوردهال21 و ناسیتر 22,  2005 ) (سادوک 23و سادوک ,  2000 )  در میان افراد مبتلا به اختلال شخصیت ، گروه زندیانیان بیشترین طیف را تشکیل می‌دهند (روتر24  ، 2002).آمار جهانی نشان می‌دهد که شیوع اختلالات شخصیت ، به ویژه اختلال شخصیت مرزی در حال افزایش است به طوری که برخی مؤسسات نرخ 9/5  درصد را برای جامعه‌ی نرمال گزارش داده‌اند (گرانتز25  ، تول26 و گاندرسون27  ، 2008) اکثر افراد مبتلا به  BPD  (50درصد ) در دوره‌ی سنی 18 تا 25 سال تشخیص داده می‌شوند.(گاندرسون28 ،2009).

بیماران مبتلا  به BPD  در مرز بین نوروز29   پسیکوز30  قرار گرفته و با بی ثباتی فوق‌العاده عاطفه , خلق31   رفتار و روابط شیئی مشخص هستند . این اختلال را اسکیزوفرنی سرپایی32 ، شخصیت “انگار که ” اسکیزوفرنی شبه نوروتیک ، منش پسیکوتیک و شخصیت بی ثبات از نظر هیجانی خوانده می‌شود (دیوسون33  و جانسون34 ، 2007 )                                                                                                    

با توجه به پژوهش فوق ،  یکی از اختلال‌هایی که در افراد BPD  مورد بررسی قرار گرفته است ، اختلال افسردگی1 است.اختلال افسردگی یک اختلال عود کننده می‌باشد . بیشتر افرادی که برای اولین بار مبتلا می‌شوند ، حتی در صورت بهبودی کامل نیز دوره‌هایی از عود را تجربه می‌کنند (کلارک2, بک3  ,آلفورد4 و ویلی5 ،  2001) , ( انگرام6  ,  میراندا7  و  سگال8،  1998) افسردگی اختلالی مزمن و عود کننده است که میزان ابتلا به این اختلال به طور فزاینده‌ای در نسل جدید در حال افزایش است (هولان9 و همکاران (2007  ) ، به نقل از نقی زاده ، 1390 ) بیشتر پژوهش‌هایی که تا به حال در مورد افسردگی صورت گرفته ، بر علامت شناسی خلق یا فراورده‌های شناختی افسردگی تمرکز داشته‌اند.

در اختلال افسردگی میزان نشخوارهای ذهنی فرد درباره‌ی موضوعات منفی افزایش یافته و بیمار درباره‌ی وقایع ناخوشایند گذشته ، مشغله‌های ذهنی جاری و درباره‌ی آینده احساس بدبینانه‌ای دارد.منظور از نشخوارهای ذهنی ، نگرانی10 ، حوا سپرتی11 ، سو گیری‌های توجه ، لغزش‌های حافظه ، سرگردانی ذهنی ، رویاپردازی ، توجه بر خود ، افکار وسواسی 12   و فرایندهای ذهنی مزاحمی هستند که منجر به تداخل در فعالیت‌های شناختی می‌شود (کلارک ،  2005)

اگر چه تحقیق بر روی آسیب پذیری های وابسته به خلق همراه با اختلال شخصیت مرزی (BPD)، عمدتاً بر نقش ضربه تجاوز، بی ثباتی عاطفی، و آسیب پذیری عاطفی متمرکز شده است، شواهد نشان می‌دهد که حساسیت اضطراب (AS) 13نیز برای اختلال شخصیت مرزی ممکن است آسیب پذیری را افزایش می‌دهد. این مطالعه اطلاعات اولیه در رابطه بین  AS  و اختلال شخصیت مرزی، فراهم می‌کند ، و اینکه آیا رابطه بین حساسیت اضطرابی و اختلال شخصیت مرزی با اجتناب تجربی با واسطه یعنی تلاش برای اجتناب از تجارب ناخواسته، داخلی مانند اضطراب. یافته‌ها نشان می‌دهد که اختلال شخصیت مرزی سرپایی, سطوح بالاتری از حساسیت اضطرابی را نسبت به اختلال شخصیت بدون مرزی مشخص است .

اختلالات اضطراب یکی دیگر از شایع‌ترین گروه‌های اختلالات روانی را تشکیل می‌دهد و میزان شیوع 12 ماه ی آن 7/17 درصد است. (سادوک ، ( 2003 ) ،  ترجمه‌ی پور افکاری ،  1385) تقریباً  یک قرن پیش ، فروید اصطلاح نوروز را ابداع کرد که به اعتقاد او از لیبیدو14 مهار شده ناشی می‌شود.اضطراب15   را همه‌ی انسان‌ها تجربه می‌کنند.یک احساس منتشر و بسیار ناخوشایند و اغلب مبهم دلواپسی است اما مجموع علایمی که هنگام اضطراب وجود دارد ، بین افراد متفاوت است  . (سادوک ، ( 2003 )،  ترجمه‌ی پور افکاری ،  1385)

اضطراب به دو شکل دیده می‌شود:اضطراب صفت16    و اضطراب حالت17  .برخی از افراد گاهی اوقات ممکن است احساس وحشت‌زدگی کنند. آن‌ها در حالتی از اضطراب به سر می‌برند و به آن اضطراب حالت گفته می‌شود.دسته‌ی دیگری از افراد مضطرب وجود دارند که همواره مضطرب هستند.آن‌ها آمادگی اضطراب را دارند و نوعی اضطراب مزمن را تجربه می‌کنند که به آن اضطراب صفت گفته می‌شود(ال18  و همکاران ترجمه‌ی سید محمدی ,   1386 )

 

     نتایج نشان داد که اختلال شخصیت مرزی آسیب پذیری های وابسته ، آسیب‌های وابسته به خلق  و تکانشگری را تحت تأثیر قرار دهد. (گراتز و همکاران ،  2008) . سومین متغیر مورد پژوهش اختلال تکانشگری می‌باشد. تکانشگری نیز  به رفتارهای مربوط به عجله، خود انگیختگی، بی صبری، و یا عدم توجه به عواقب ناشی از عمل استفاده می‌شود .این اختلال  از ویژگی‌های مهم تعدادی از اختلالات روانی، از جمله اختلالات مصرف مواد2  وBPD است (دیو3  و لوکستن4  , 2004) تکانشگری هسته اصلی بروز علایم گوناگون در طیف گسترده‌ای از اختلال‌های روان‌پزشکی است (اختیاری و بهزادی  ، 1380) تکانشگری به طور قابل توجهی در میان افراد مبتلا به دبیرستان و یا پیشرفت تحصیلی پایین‌تر شایع‌تر از افراد با تحصیلات دانشگاهی حداقل است..(چامارو5  ، بماردی6 ، پوتنزا7  ، گرانت8 ، مارش9  ، وانگ10 و بلانکو11 , 2012 )

تکانشگری از ویژگی‌های مشترک چند از اختلالات روانی است(بلینو12  ، روکا13 ، ماچیارو14 ، پاتریا15 و بوگتتو16 ، 2003). و  یکی از پایدارترین ویژگی شخصیت در بیماران مرزی، شناخته می‌شود، (مولر17، بارات18 ، داورتی19 ، شیمیتز20  و سوان21  , 2001 ) در خوشه B اختلالات شخصیتی سطح بالایی از پرخاشگری (  فوساتی22  ،  بارات ، بورانی23 ، ویلا24 ، گرازیلو25    و مافی26 ، 2007)، و تجاوز ضربه، از جمله رفتار خود پرخاشگرانه در میان بیماران  مرزی را نشان می‌دهد  (مولر و همکاران، 2001)( گرانو27 ، گلدبرگ28  ،رامیرز29   و ریتزلر30 ، 2005) .

در مطالعه‌ی جاناتان داوسن31  ، روگرز32 ، تیلور33  و بازانیس34   (2004) 41 بیمار BPD  مورد ارزیابی قرار گرفتند. گروه بیماران  با گروه شاهد مورد  مقایسه قرار واقع شدند. نتایج نشان داد ، امتیاز بندی   ADSA35  (مقیاس نقص توجه) برای هماهنگی اختلال در بیماران مبتلا به  BPD  افزایش یافت شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که طیف وسیعی از جنبه‌های تکانشگری، باعث اختلال در تعادل، در  بیماران انتخاب شده بر اساس  BPD  در ارتباط است.

با توجه به پژوهش‌های بالا ، به نظر می‌رسد که بیماران مبتلا به اختلالات خلقی، اضطرابی و تکانشگری  ، طرحواره36 های ناسازگاری داشته باشند و این منجر به تشدید نشانه‌های این اختلالات می‌شوند (یانگ37 ,  ترجمه‌ی صاحبی و حمید پور ,  1389) . طرحواره ها موجب سو گیری در تفسیر های ما از رویدادها می‌شوند و این سو گیری‌ها در آسیب شناسی روانی میان فردی به صورت سو تفاهم‌ها ، نگرش‌های تحریف شده ، گمانه زنی‌های نادرست ، هدف و چشم داشت‌های غیر واقع بینانه  مشخص می‌شوند. (پاسکال38  , کریستین39 و جین40  ,  2008 به نقل از یوسفی  ,1389 )  رویکرد مدل طرحواره درمانی برخلاف اشکال مختلف شناخت درمانی که بر حال تاکید می‌کند ، بر الگوهای خود ویرانگر ، احساس و رفتاری که از دوران کودکی فرد ریشه گرفته‌اند و در سرتاسر طول زندگی فرد تکرار می‌شوند ، تمرکز می‌کند.در غالب واژه‌های طرحواره درمانی41 ، این الگوها  ” طرحواره های ناسازگار اولیه 42  ” نامیده می‌شود.(یانگ و همکاران ) 2003  , ( ترجمه‌ی حمید پور و اندوز ,  1386) این دسته از طرحواره ها(ناسازگار)  به رشد و شکل گیری مشکلات روان شناختی می انجامد .طرحواره های آسیب رسانی که از جریان اولیه‌ی رشد آغاز و در طول زندگی تداوم می‌یابد (نوردهال و همکاران ,   2005 ) طرحواره های ناسازگار اولیه ، عمیق‌ترین سطح ساختار های شناختی هستند که خود را در رابطه با محیط و سایر افراد نشان می‌دهد (هافارت43  و سکستون44   ,  2002)

فاسکو45  و فریمن46 (2004) معتقد است که طرحواره ها ، مفروضه‌ها یا قوانین زیر بنایی هستند که افکار و رفتارهای فرد را کنترل می‌کنند و در طول سال‌های زندگی فرد تحول یافته‌اند.محتوی طرحواره ها کلیه‌ی جنبه‌های زندگی فرد اعم از آگاهانه و یا نا آگاهانه را در بر می‌گیرد.طرحواره ها ، معنی و ساختاری که فرد به دنیا می‌آید را ایجاد می‌کند.در عین حال تحول طرحواره ها تحت تأثیر فرهنگ ، خانواده ، مذهب و عوامل مربوط به جنسیت ، سن یا شخصیت فرد قرار دارد.. طرحواره ها به عنوان باور های بنیادین ناکارآمد در نظر گرفته می‌شوند که توسط یک حمله فعال می‌شود. در حقیقت طرحواره ها ذخیره می‌شوند تا در شرایط خاص فعال شوند (جیمز47 ، ریچلت48 ، بالتون49  ،  2007)

مطالعه‌ی اختفای خود در اضطراب اجتماعی نشان می‌دهد که طرحواره ی برون رانی مرکزی با اضطراب اجتماعی رابطه دارد.طرحواره ی برون رانی یک راه اصلی برای ارزیابی مؤلفه‌های شناختی مرکزی بالقوه اختلال ،  به خوبی تأثیرات بین فردی در چنین اضطرابی را ارائه می‌دهد (توماس1 , 2009 )

مطالب مرتبط