وزارت خارجه ایران و ارکان آن

وزارت امور خارجه یکی از ۱۸ وزارتخانهٔ دولت ایران است و در کنار شورای عالی امنیت ملی وظیفهٔ رسیدگی به امور بین‌المللی کشور را به عهده دارد. در حال حاضر دکتر محمدجواد ظریف سکان‌دار این وزارتخانه است.

وزارت امورخارجه، اولین وزارتخانه تاسیس‌شده در ایران است که در زمان آقامحمدخان قاجار و به منظور برقراری روابط سیاسی با سایر دولت‌ها، تأسیس شد. در ابتدا، آن را سازمان امور خارجی یا دفترخانه غُربا می‌نامیدند. نخستین فردی که برای تصدی این وزارتخانه، گماشته شد، رضاقلی‌خان منشی‌الممالک بود که پیشتر، زمامدار وزارت امور داخله بود و به مدت ۱۲ سال، سرپرست سازمان امور خارجی شد و بعد از آن، نوبت به معتمدالدوله نشاط رسید. نخستین نظامنامه این وزارتخانه، توسط موتمن الملک، تنظیم شد و در سال ۱۲۹۹ هجری قمری، به تصویب شاه وقت رسید. دومین نظامنامه این وزارتخانه، به همت نصرالله مشیرالدوله تدوین شد و در سال ۱۳۱۸ هجری قمری، به امضای مظفرالدین‌شاه رسید.نخستین سفارتخانه‌های خارجی دایر شده در ایران، عبارتند از: سفارت روسیه در سال ۱۸۱۴ برابر با ۱۱۹۲ تأسیس شد. سفارت انگلستان در سال ۱۸۰۰ (میلادی) برابر با ۱۱۷۹ تأسیس شد و امور هلند را نیز تصدی می‌کرد. سفارت آلمان درسال ۱۸۵۹ (میلادی) برابر با ۱۲۳۸ دائر شد. سفارت اتریش و هنگری در سال ۱۸۷۳ (میلادی) برابر با ۱۲۵۲ تأسیس شد. سفارت اتازونی در سال ۱۸۸۳ (میلادی) برابر با ۱۲۶۱ تأسیس شد. سفارت ایتالیا در سال ۱۸۸۶ (میلادی) برابر با ۱۲۶۴ تأسیس شد. سفارت بلژیک در سال ۱۸۹۰ (میلادی) برابر با ۱۲۶۹ تأسیس شد.

وزارت امور خارجه دارای یک قائم‌مقام، شش معاونت، یک سخنگو و یک مرکز آموزشی و پژوهشی است. در حال حاضر (مهر ۱۳۹۲) افراد ذیل در این پست‌ها شاغل هستند:
قائم‌مقام: مرتضی سرمدی
معاونت اروپا و آمریکا: مجید تخت‌ روانچی
معاونت امور حقوقی و بین‌الملل: عباس عراقچی
معاونت عربی و آفریقا: حسین جابرانصاری
معاونت اداری مالی: مهدی دانش‌ یزدی
معاونت آسیا و اقیانوسیه: ابراهیم رحیم‌پور
معاونت کنسولی، امور مجلس و ایرانیان: حسن قشقاوی
سخنگو و رئیس مرکز دیپلماسی عمومی و رسانه‌ای بهرام قاسمی
رئیس مرکز آموزش و پژوهش‌های بین‌المللی: هادی سلیمان‌پور