گنجینه هاى خلیج فارس

وقتى در اکثر نقاط کشور مردم از برف و سرما در مضیقه قرار مى گیرند، بیشتر جزایر خلیج فارس دوره آب و هواى دلپذیرشان را سپرى مى کنند. گیاهان و گل هاى این منطقه زیبایى و شکوفایى خاصى دارند و ساکنان محلى و مسافران با لباس هاى خنک از لطافت هوا استفاده مى کنند.
در میان یکى از مهم ترین خلیج هاى دنیا و شاید مهم ترین خلیج دنیا، جزایرى متعلق به کشور باستانى ایران وجود دارند که بى شک هر بیگانه اى به آنها رشک مى ورزد. این جزایر حکم گنج هایى را دارند که به جز بهره بردارى هایى که به خاطر نفت از آنها مى شود، استفاده از سایر امکاناتشان مى تواند ثروتى پایان ناپذیر را نصیب ایران کند. در واقع ایران به اندازه اى وسیع و زیبا است که موجب شده بسیارى از ما اصلاً ندانیم تعداد زیادى از جزایر، واقع در آب هاى جنوبى آن چه موهبت عظیمى برایمان به شمار مى آیند. شاید پیشرفت جزیره کیش و توجهى که به خود جلب کرده و حرکت تدریجى قشم به سوى توسعه و نیز به خاطر حساسیتى که نسبت به مالکیت کشورمان بر سه جزیره پیدا کرده ایم، موجب توجه بیشتر ما به این جزایر شده باشد.
به عقیده زمین شناسان حدود پانصد هزار سال پیش، شکل اولیه خلیج فارس در کنار دشت هاى جنوبى ایران به وجود آمد و با گذشت زمان بر اثر تحولات زمین شناسى به شکل کنونى درآمد. برخى از جزایر این پهنه آبى زیبا نظیر قشم و کیش دنباله کوه هاى زاگرس هستند و جزایرى نظیر هرمز و ابوموسى از جنس گنبدهاى نمکى هستند. بسیارى از این جزایر مأمن گونه هاى مختلف جانورى هستند و برخى از آنها از این نظر حفاظت شده قلمداد مى شوند. برخى از این جزایر به خاطر تاریخ کهن ایران داراى آثار به جا مانده از هزاران سال پیش هستند. از زمانى حتى پیش از داریوش اول که از راه «دریایى که از پارس مى آید» یا به عبارتى خلیج فارس روانه دریاى مدیترانه شد و براى رسیدن به این دریا فرمان کندن کانال سوئز را داد.
از طرف دیگر نیز در خلیج فارس جانوران دریایى اى زندگى مى کنند که برخى از آنها زیباترین موجودات دریایى هستند و این موجودات در پهنه هاى آبى کنار این جزایر فراوانند. همه اینها موجب شده جزایر ایرانى خلیج فارس ظرفیت هاى بالقوه اى براى توسعه خود و کشورمان ایران داشته باشند.

موهبت هاى جزایر ایرانى خلیج همیشه فارس
جزایر شمالى خلیج فارس که در مالکیت کشور ما هستند نسبت به جزایر جنوب و شمال غرب خلیج فارس که متعلق به کشورهاى عربى اند بیشتر قابل سکونت و آبادانى هستند. یکى از جزایر ایرانى خلیج فارس قشم است که از ۲۲ کشور جهان بزرگ تر است و بزرگ ترین جزیره غیر مستقل دنیا نیز هست. جزایر هرمز، کیش، خارک، تنب بزرگ، تنب کوچک، ابوموسى، لارک، هنگام، فرور بزرگ، فرور کوچک، سیرى، لاوان، مینو، خارگو، هندورابى، ام الکریم، نخیلو، ام مسیله، دوبه، دارا، حاج صلبوخ، فارسى، عباسک، قبر ناخدا، شیف، جبرین، خارگو-خان، شیخ کرامه، متاف، گرم، دخیلو، جزایر شتور، شیخ اندرابى بعضى از مهم ترین جزایر ایرانى خلیج فارس هستند. جزایر ایرانى خلیج فارس متعلق به سه استان جنوبى کشورمان یعنى خوزستان، بوشهر و هرمزگان هستند. بعضى از این جزایر به خاطر نداشتن آب شیرین خالى از سکنه هستند ولى برخى از آنها قابلیت زیادى براى توسعه بویژه در زمینه گردشگرى دارند.
مونا زارع کارشناس گردشگرى مى گوید: «کشور ما جزایر زیادى در خلیج فارس دارد که بسیارى از آنها قابلیت تبدیل شدن به قطب گردشگرى را دارند. به عنوان مثال بعضى از جزایر استان خوزستان به دلیل نداشتن آب شیرین خالى از سکنه هستند اما جزیره اى نظیر جزیره مینو در این استان به خاطر جاذبه هاى طبیعى قابلیت گسترش صنعت توریسم را دارد.
به طور کلى سواحل جنوبى ایران قابلیت زیادى براى جذب گردشگر بخصوص در فصل زمستان دارند. در این فصل گردشگران مى توانند در این مناطق به ورزش هاى آبى بپردازند. دریاى آرام همراه با انواع موجودات دریایى، خشکى زى و مرغان دریایى و پوشش طبیعى نظیر جنگل هاى حرا هم مورد علاقه گردشگران است. حتى گردشگران از دیدن ماهیگیران در حال ماهى گیرى و یا کشتى ها لذت مى برند.
براى این خطه از کشورمان مى توان گردشگرى دریایى را توسعه داد. براى این منظور مى توان وسایل حمل و نقل دریایى و مراکز تفریحى ساحلى را گسترش داد. بسیارى از گردشگران دوست دارند سوار بر وسایل مناسب حمل و نقل دریایى از زیبایى هاى خلیج فارس و جزایر آن بهره مند شوند و وجود امکانات مناسب در این زمینه مى تواند درآمد زیادى براى ساکنان این جزایر، استان هاى مربوطه و کل کشورمان به همراه آورد. همچنین بسیارى از این جزایر داراى آثار و ابنیه تاریخى بسیار قدیمى هستند که براى گردشگرانى که به دنبال این گونه جاذبه ها مى گردند، جالب است.

جزایر هرمز، کیش، خارک، تنب بزرگ، تنب کوچک، ابوموسى، لارک، هنگام، فرور بزرگ، فرور کوچک، سیرى، لاوان، مینو، خارگو، هندورابى، ام الکریم، نخیلو، ام مسیله، دوبه، دارا، حاج صلبوخ، فارسى، عباسک، قبر ناخدا، شیف، جبرین، خارگو-خان، شیخ کرامه، متاف، گرم، دخیلو، جزایر شتور، شیخ اندرابى بعضى از مهم ترین جزایر ایرانى خلیج فارس هستند.

بسیارى از این جزایر نیز به محل هاى اقامتى مناسب نیاز دارند و این امر هم به خودى خود مى تواند موجب شود گردشگران مدتى را در آنها سپرى کنند».
این واقعیتى است که بسیارى از جزایر ایرانى خلیج فارس امکاناتى براى جلب گردشگر دارند که براى بقیه کشورها رشک برانگیز است. حتى برخى از این جزایر که امکان سکونت ندارند از لحاظ استراتژیک اهمیت زیادى دارند. نمونه آنها تنب کوچک است که مناسب زندگى نیست ولى به همراه جزیره تنب بزرگ و ابوموسى اهمیت خارق العاده اى براى ایران دارد.
از جزایر کشورمان در خلیج فارس که توسعه آن امیدهاى زیادى براى رشد در جزایر دیگر نیز ایجاد کرده کیش است. جزایر دیگر نیز قادرند به مرحله اى از توسعه یافتگى برسند. کیش اینک به مدد سواحل کم نظیر و زیبا و امکاناتى براى نشان دادن آبزیان خلیج فارس به گردشگران و ایجاد اسکله هاى تفریحى و امکانات استفاده از ورزش هاى آبى به مکان تفریحى مورد علاقه هموطنانمان و گردشگران خارجى تبدیل شده است.
قشم نیز به تدریج به جزیره مورد توجه گردشگران و بازرگانان تبدیل شده است. قشم به اندازه اى در طول تاریخ خود با قوم ها و نژادهاى مختلف سروکار داشته که اینک زبان محلى آن به آمیزه اى از زبان هاى فارسى، هندى، بندرى و حتى انگلیسى تبدیل شده است. جاذبه هاى تجارى با وجود کوه نمکى، دره ستارگان که به خاطر پدیده هاى زمین شناسى و نحوه پیچیدن صدا در آن اهالى تصور مى کنند در شب ارواح و جن ها در آن تردد مى کنند و پوشش جنگلى حرا و وجود گونه هاى مختلف جانورى، صخره هاى مرجانى و آثار تاریخى متعدد مى تواند موقعیت بى نظیرى براى توسعه گردشگرى در این جزیره ایجاد کند. قشم از این نظر مى تواند به بهشت اکوتوریسم تبدیل شود.
اینها تنها دو تا از جزایرى هستند که راه خود را تا حدى به سوى توسعه پیدا کرده اند. وگرنه جزایر دیگر نیز هر یک ویژگى هایى دارند که بعضى از آنها در نوع خود بى نظیر است.
لاوان با کندوهاى عسلى به رنگ سبز تیره و صید مروارید، هندورابى با جاذبه هاى طبیعى و آثار تاریخى، شتور به عنوان بى بدیل ترین جزیره از نظر حیات وحش در خلیج فارس با لاک پشت ها و دولفین ها و غیره، سیرى با معدن خاک سرخ، فرور کوچک که با وجود غیرمسکونى بودن از نظر بسیارى منطقه اى دیدنى تلقى مى شود، فرور بزرگ باز هم به خاطر حیات وحش جالبش جزایرى با زمینه رشد و توسعه زیاد هستند. خارک نیز با آثار به جا مانده از تمدن هاى قدیمى و قرن ها طمع ورزى خارجى نسبت به این جزیره مهم، هرمز به عنوان نقطه فرمانروایى بر خلیج فارس که در تاریخش سابقه رونق بى نظیرى را نیز در زمینه بازرگانى تجربه کرده و قضیه بیرون راندن پرتغالى ها از آن به وسیله شاه عباس نیز مشهور است، هنگام با اسکله ساخته شده به وسیله انگلیسى ها، وجود دسته هاى دلفین ها و صید کوسه توسط صیادان و نورافکن هاى دریایى ایران براى هدایت کشتى ها، خارکو با یادگارهاى به جا مانده از جنگ تحمیلى و سابقه حضور مهاجمان خارجى، لارک با کوه هاى آتشفشانى، مینو با نخل ها، نیزارها و زیستگاه هاى پرندگان مهاجر، قبر ناخدا به عنوان محل تخمگذارى پرستوهاى دریایى، عباسک با نام قدیمى شاه زنگى که هم اینک مورد توجه زیادى قرار گرفته، میرمهنا با گنبد قدمگاه امیرالمؤمنین و درخت عظیم الجثه اش، فارسى با ایستگاه هواشناسى براى ارائه اطلاعات براى شرکت هاى کشتیرانى، نخیلو به عنوان زیستگاه مهم لاک پشتان خلیج فارس، گرم با انبوه درختان جنگلى گرم و سه جزیره مشهور ایرانى که مدت ها است مورد طمع همسایگان عرب قرار گرفته اند و سایر جزایرى که ممکن است از قلم افتاده باشند همگى گنجى بى نظیر براى کشورمان ایران هستند تا راه خود را به سوى توسعه هموارتر کند.

خطر نیروهاى نظامى بیگانه براى خلیج فارس
البته مسیر توسعه این جزایر و به دنبال آن کشورمان به شرطى هموارتر مى شود که همه کشورهاى خلیج فارس نیز بپذیرند که به جاى ادعاهاى نادرست و تسلیم شدن به تحریکات خارجى مى توانند همراه با ایران خلیج فارس را تبدیل به منطقه اى توسعه یافته و بیش از پیش ثروتمند سازند. به عنوان مثال مدت ها است که کارشناسان از آلودگى شدید این خلیج زیبا صحبت مى کنند. هر چند که نفت و مواد نفتى خلیج فارس را دچار آلودگى هاى شیمیایى مى کند و فعالیت هاى انسانى به آلودگى آن مى افزاید، اما تمام اینها در مقابل فعالیت هاى نظامى هیچ تلقى مى شوند. به طورى که به نظر کارشناسان راه نجات موجودات بى نظیر این خلیج زیبا تبدیل آن به منطقه صلح و خروج نیروهاى نظامى بیگانه از آن است وگرنه طبیعت بى نظیر خلیج فارس که مى تواند براى همه کشورها آرامش براى گردشگران داخلى، توریست و ثروت به همراه آورد نابود مى شود. مرگ موجودات بى نظیر این خلیج و خودکشى نهنگ ها و دلفین ها هرگز خبر خوبى براى ملت ها و دولت هاى منطقه و تمام جهان نیست.
روزنامه ایران
۱۳۸۷/۱۱/۱۲
نویسنده : حمیده احمدیان راد

مطالب مرتبط