مهارت های زندگی؛ شیوه مواجهه با تمارض

دکتر طاهره جعفری ؛ جامعه شناس

همانطور که میدانید تمارض عبارت است از وانمود کردن به بیمار بودن علیرغم واقعیت، آن هم جهت استفاده از مزایای بیماری.
بیماری چه مزایایی دارد؟
۱- از مهمترین مزایای بیمار بودن، به دست آوردن حداکثر توجه اطرافیان است.
۲- از دیگر امتیازات بیمار بودن، شانه خالی کردن از مسئولیتهای فرد در زمان بیماری است به عنوان مثال فرد بیمار می تواند در امورات خانه مشارکت نکند، سر کار نرود و همانگونه که میخواهد زندگی کند و به جای تمامی این موارد تنها بار بیمار بودن را به دوش بکشد.
چرا تمارض اتفاق می‌افتد؟
خیلی از افراد در زندگی خود در دوران کودکی به اندازه کافی مورد توجه اطرافیان قرار نگرفته و همیشه در جستجوی حداکثر توجه هستند، گاهی مواقع این جلب توجه به وسیله توانایی ها و قابلیت های فرد در بزرگسالی امکان‌پذیر می‌شود و فرد نیازی به تمارض جهت جلب نظر دیگران پیدا نمی‌کند به عنوان مثال فرد از دانش یا هنر خاصی برخوردار است که دیگران ناچارند به دلیل برخورداری از این امکانات به او توجه کنند. تصور کنید فردی که در کودکی و جوانی مورد کم توجهی قرار گرفته است در بزرگسالی نیز روش دیگری برای جلب توجه ندارد، ساده‌ترین راه که خود را به بیماری زدن است انتخاب می کند، شاید بر همین اساس است که اگر گاهی مواقع داروهایی را که به ظاهر شبیه داروهای واقعی است و در واقع ممکن است نوعی شکلات و یا پاستیل و غیره باشد را به جای داروی واقعی به فرد تمارض کننده بدهیم و مصرف کند احساس بهتری پیدا میکند، با این تصور که داروها کار خود را کرده اند، حالش خوب می شود.
بر اساس روانشناسی اجتماعی، فرد از ابتدا حال بدی نداشته است و به دنبال جلوه به بیماری بوده است، نکته جالب اینکه کسانی که در حال تمارض هستند، با مدلهای مختلف احوالپرسی به روشهای متفاوتی برخورد می کنند، اگر از آنها بپرسیم بهترید؟ ناله خواهند کرد و از بیماری خود با آب و تاب تعریف می کنند، در حالیکه اگر بگوییم حالتان چطور است و بلافاصله سوال دیگری از آنها بپرسیم دیگر مریض نخواهند بود و حواسشان معطوف به سوال دوم خواهد شد و فضایی برای ادامه تمارض پیدا نمی کنند.
گاهی مواقع در ابتدای مواجهه با یک فرد متوجه میشوید که وی به دنبال جلوه کردن به بیماری است و اگر شما خیلی معمولی و بدون توجه به تمارض او برخورد کنید بعد از گذشت ساعتی به جمع می پیوندد و دیگر حالش بد نیست. گاهی مواقع اطرافیان ممکن است با عباراتی شبیه اینکه چرا رنگت پریده است یا به نظر خوب نمیرسی، یا اتفاقی افتاده است؟ مجموعه ای از انرژی های منفی و نگرانی ها را به فرد مقابل منتقل کرده و در صورتی که شخص به اندازه کافی اعتماد به نفس و یا یقین به سلامتی خود نداشته باشد و یا تمایل به تمارض داشته باشد فضا برایش مهیا می‌شود. تحقیقات نشان می‌دهد درصد زیادی از کسانی که واقعا دارای بیماری هستند در صورتیکه ذهن مثبت اندیشی در مورد سلامت خود داشته باشند و خود را تسلیم بیماری نکنند از بیماری جان سالم به در میبرند در حالیکه برعکس این اتفاق نیز امکان پذیر است و اگر کسی به اشتباه آزمایشات پزشکی مشکوک به یک بیماری تشخیص داده شود، علیرغم نبود بیماری، ممکن است بیماری در وی ایجاد شود.
بنابراین یکی از مهمترین مهارت های زندگی، شیوه مواجهه با اطرافیان بیمار چه بیماران واقعی و چه تمارض کنندگان است. ما میتوانیم با نگرشها و برخوردمان دیگران را به سمت شادابی و سلامتی پیش ببریم و یا به آنها در پیشروی بیماری آنها کمک کنیم.

مطالب مرتبط