ده روش آسان برای ترویج و اشاعه علم و جذب استناد

علیرضا نوروزی

🔷 مقدمه
افزایش تعداد استناد به آثار شما می‌‏تواند تأثیر مثبتی روی برند شخصی شما به ویژه در صحنه بین‌‏المللی داشته باشد؛ زیرا سازمان‌‏های تأمین اعتبار مالی هنگام تصمیم‌‏گیری و تخصیص اعتبار مالی به پژوهش‌‏ها، اغلب به بررسی و تحلیل تعداد و ربط موضوعی آثار پیشین، و همچنین تعداد استناد و ضریب استنادی آثار مجری طرح و پژوهشگران همکار می‌پردازند. در اینجا ۱۰ پیشنهاد برای ترویج و اشاعه علم و جذب استناد ارائه می‌‏گردد که عبارتند از:
✅ ۱. در قسمت کلیدواژه‏‌ها، کلمات کلیدی را با دقت انتخاب کنید. کلیدواژه‌‏هایی را انتخاب کنید که پژوهشگران در حوزه موضوعی شما با آن‌‏ها جستجو خواهند کرد تا مقاله شما در هنگام جستجو در پایگاه‌‏های اطلاعاتی و گوگل بازیابی شود.
✅ ۲. از کلمات و عبارات تخصصی به درستی در عنوان مقالۀ خود استفاده کنید و با دقت و به طور مکرر در چکیدۀ مقاله آن‌‏ها را چند بار تکرار کنید. تکرار کلیدواژه‌‏ها و عبارت‌ها موجب افزایش احتمال بازیابی، رؤیت‌‏پذیری و مشاهده‏‌پذیری مقاله شما در رتبه بالای صفحه اول فهرست نتایج بازیابی شده در گوگل و پایگاه‌‏های اطلاعاتی خواهد شد، و شانس خواندن اثر شما را بالا می‌‏برد.
✅ ۳. نام نویسندگی یکدستی داشته باشید. در واقع، نام و نام خانوادگی خود را (به ویژه در آثار انگلیسی‏‌زبان) به شکل یکدست و واحد به کار ببرید. برای نمونه: علی‏رضا، علی‌رضا، محمدرضا، محمد رضا، محمدمهدی، محمد مهدی، و غیره. استفاده از یک نام نویسندگی یکدست کار جستجوگران برای بازیابی آثار شما را آسان می‌‏کند و تمامی آثار شما با جستجوی نام و نام خانوادگی شما به راحتی بازیابی می‌‏شود. برای خود حتماً پروفایل و شناساگر نویسنده در (ORCID)، شناساگر اسکوپوس، گوگل اسکالر، ریسرچ‌‏گیت و لینکدین داشته باشید. در امضای رایانامه خود شناساگرهای خود را درج کنید.
✅ ۴. به آثار پیشین خود در صورتی که به اثر جدید از لحاظ موضوعی مرتبط است، استناد بدهید. با وجود این، به همه آثار گذشته خود صرفاً برای افزایش خوداستنادی استناد ندهید، چون زیبنده نیست.
✅ ۵. مطمئن شوید که اطلاعات و مشخصات شما (رایانامه و وابستگی سازمانی شما) درست است. اطلاعات وابستگی سازمانی شما در تحلیل‏‌های علم‌‏سنجی (برای مثال: تعداد مقاله‏‌های نویسندگان، تعداد بروندادهای پژوهشی دانشگاه محل خدمت شما، طبقه‌‏بندی موضوعی و رشته مقاله‌های شما، و…) به کار گرفته می‌‏شود.
✅ ۶. آثار خود را بر اساس اصول و قوانین «دسترسی آزاد» از طریق واسپارگاه‌‏های تخصصی (مانند: E-LIS) و عمومی (مانند: ریسرچ‌‏گیت) در دسترس خوانندگان و پژوهشگران دنیا قرار دهید. رابطه مستقیم و مثبتی بین دسترسی آزاد و تعداد استناد وجود دارد. مواظب باشید که قوانین حق‏‌مؤلف ناشران را نقض نکنید. قوانین و مقررات شرپا-رومئو را در زمینه خودآرشیوی با دقت مطالعه کنید و مطمئن شوید که ناشر مقاله شما، اجازه انتشار نسخه پیش‌‏چاپ یا نسخه نهایی را می‌‏دهد.
✅ ۷. داده‌‏های پژوهشی خود را به منظور بازاستفاده در اختیار سایر پژوهشگران و دانشجویان قرار دهید و آن‌‏ها را از طریق وبگاه‏‌ها و پایگاه‌‏های اشتراک داده‏‌های پژوهشی (مانند: Dataone و Zenodo) به اشتراک بگذارید.
✅ ۸. متن سخنرانی‏‌ها، کارگاه‌‏ها و همایش‌‏های خود را از طریق وبگاه‌‏های اجتماعی مانند Figshare یا SlideShare به اشتراک عموم بگذارید.
✅ ۹. در زمینه‌‏های موضوعی خود در ویکی‌‏پدیا مدخل‏‌سازی کنید. با این کار هم مشاهده‌‏پذیری و رؤیت‏‌پذیری آثار و کلیدواژه‌‏های خود را بالا می‌‏برید و هم به غنای زبان و ادب پارسی و ویکی‌‏پدیا به عنوان جامع‌‏ترین دانشنامه عمومی جهان کمک می‏‌کنید. برای اصطلاحات تخصصی لاتینی حوزه خود برابرنهاده پارسی بسازید و بگذارید زبان پارسی به عنوان زبان ملی این سرزمین در زمینه موضوعی شما توانمند و پویا باشد و در طی زمان با همین مدخل‏‌سازی‏‌ها و بازاستفاده از واژگان، آن‌‏ها جا می‌‏افتند.
✅ ۱۰. ترویج علم را جزو رسالت علمی و دانشگاهی خود بدانید. از خبرگزاری‌ها، رسانه‌‏ها و شبکه‌‏های اجتماعی هم برای ترویج علم و هم برای برندسازی شخصی خود استفاده کنید. خلاصه یا متن کامل آثار خود را در رسانه‌‏ها و شبکه‌‏های اجتماعی عمومی و علمی مانند: فیس‌‏بوک، توییتر، آکادمیا، ریسرچ‏‌گیت، مندلی، لینکدین، و … ارائه و اشاعه نمایید.

مطالب مرتبط