کاروانسرای قصر بهرام

کاروانسرای قصر «بهرام» در منطقه جنوبی شهرستان گرمسار استان سمنان و در شمال‌شرقی دریاچه نمک و مرکزیت پارک ملی کویر و در دامنه ی شمالی سیاه کوه بنا شده است، افراد محلی آن را قصر «بهرام» می‌نامند و می گویند این بنا توسط شاه بهرام ساسانی یا بهرام‌گور ساخته شده‌ و سپس توسط شاه عباس صفوی باز سازی و به عنوان کاروانسرا مورد استفاده قرار گرفته‌است. بنای فعلی قصر «بهرام»، به دوران صفویه برمی‌گردد اما از نشانه‌ها، اشیاء و سفالینه‌هایی که در پیرامون این اثر به دست آمده به نظر می‌رسد به احتمال قوی از دوره تیموری و پیش از صفویه برپا بود. این اثر در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۳۵۴ با شماره ی ثبت ۱۰۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قصر «بهرام» در گذشته مورد استفاده مسافران راه تاریخی کاروان‌ها از اصفهان، کاشان، خوار(گرمسار فعلی) و سمنان و بسطام و خراسان قرار گرفته است.
عکاس: مسعود محقق
منبع: ایسنا

  • زمان ساخت این قصر به درستی مشخص نیست و در بدنه کنار دروازه شمالی جای خالی یک کتیبه به چشم می خورد که با یادگار نوشته هایی تخریب شده است.
  • در دو طرف سردر ساختمان دو اتاق کوچک وجود دارد که قراولخانه محسوب می‌شود.
  • مصالح عمده جهت ساخت این کاروانسرا سنگ است و  در بخش‌هایی نیز از آجر استفاده شده است.
  • درون بنا محوطه بزرگی است که گردا گرد آن بیست اتاق کوچک و یک در بدون روزن با پوشش گچی قرار گرفته است.
  •  آب به وسیله دو مجرای روی هم، که مجرای زیرین از لوله‌های سفالین و دیگری مانند نهری سنگی از تخته سنگ‌های سفید یکپارچه ساخته شده بود، به بنا منتقل می‌شد.
  • بنای کنونی بر شالوده یک بنای ویرانه باستانی گذاشته شده است.
  • بنای بیرونی این قصر چهار گوش و دارای چند برج با دو دروازه شمالی و جنوبی است .
  • آب به وسیله دو مجرای روی هم، که مجرای زیرین از لوله‌های سفالین و دیگری مانند نهری سنگی از تخته سنگ‌های سفید یکپارچه ساخته شده بود، به بنا منتقل می‌شد.
  • در دو طرف سردر ساختمان دو اتاق کوچک وجود دارد که گویا قراولخانه محسوب می‌شود.
  • کاروانسرای قصر بهرام، از مهم ترین بناهای منطقه سیاهکوه است که با پلان مستطیل شکل ساخته شده است که مصالح عمده جهت ساخت این کاروانسرا سنگ است و  در بخشهایی نیز از آجر استفاده شده است.
  • این بنا که در دوره صفویه تعمیر اساسی شد، به بنای شاه ‌عباس معروف شده است.
  • شیوه ساخت نهر آب این کاروانسرا که از بیرون کاروانسرا تا داخل ادامه دارد، برای بینندگان بسیار جالب و شگفت‌انگیز است و بنایی آن یکی از شاهکارهای عصر خود به شمار می‌رود.
  • درون بنا محوطه بزرگی است که گرداگرد آن بیست اتاق کوچک و یک در بدون روزن با پوشش گچی  قرار گرفته است.
  • این کاروانسرا امروزه میزبان شمار زیادی از کویرنوردان و گردشگران جاذبه های کویری است.
  • مصالح عمده جهت ساخت این کاروانسرا سنگ است و  در بخش‌هایی نیز از آجر استفاده شده است.
  • فضای داخلی کاروانسرای قصر «بهرام»، مکانی برای خواب و پخت و پز و طویله های بزرگی برای چار پایان است.
  • مصالح عمده جهت ساخت این کاروانسرا سنگ است و  در بخش‌هایی نیز از آجر استفاده شده است، این سنگ‌ها و آجرها از کوه‌های اطراف کاروانسرا و دامنه های سیاه کوه برای سخت کاروانسرا آورده شده است.
  • در پشت ساختمان‌های درون حیاط، به صورت غلام گردشی و مکانی برای خواب و پخت و پز و طویله های بزرگی برای چار پایان دیده می شود.

 

مطالب مرتبط