کرونا و کشورهای فقیر

روزنامه اعتماد،  یک‌شنبه ۲۴ فروردین ۱۳۹۹، شماره ۴۶۱۹

کوروش احمدی
امپریال کالج لندن طی گزارشی در ۲۶ مارس هشدار داده است که اگر مداخله ای جدی انجام نشود، ویروس کرونا حدود ۴۰ میلیون نفر را در سال میلادی جاری خواهد کشت. بر پایه این گزارش از طریق مداخله سریع و شدید از ۷/ ۳۸ میلون مرگ می توان جلوگیری کرد و اگر این تدابیر با تاخیر انجام شود، رقم نجات یافتگان می تواند به ۷/ ۳۰ میلیون کاهش یابد. بخش عمده این تلفات ممکن است در کشورهای فقیر رخ دهد. موارد گزارش شده ابتلا در کشورهای جنوب هنوز در مقایسه با کشورهای شمال زیاد نیست. گزارش ها از ابتلای چند صد تا چند هزار در اکثر کشورهای آفریقایی، چند هزار ابتلا در هند و پاکستان، کمتر از ۲۰ هزار در برزیل، کمتر از ۲۰۰ در ونزویلا و حدود ۲۰۰۰ ابتلا در آرژانتین حکایت دارد. روشن نیست که این ابتلا نسبتا کم تا چه حد واقعی است و تا چه ناشی از ضعف در بیماریابی. هفته قبل یک سکونتگاه غیررسمی در حومه بمبیی نخستین موارد مرگ از کرونا را گزارش کرد. نزدیک به یک میلیارد نفر در چنین سکونتگاه هایی در کشورهای مختلف زندگی می کنند. کمپ های پناهندگی با ۸ تا ۹ میلیون جمعیت و مناطق درگیر در منازعات مسلحانه را نیز باید به این فهرست افزود. الگوی بیماری در کشورهای فقیر متفاوت خواهد بود. خانواده های پرجمعیت تر و گاه زیست مشترک سه نسل یک خانواده و تراکم بسیار بالا عملا فاصله گذاری اجتماعی را غیرممکن و از نظر اقتصادی بسیار خسارت‌بارتر می کند. به علاوه، تاثیر سوءتغذیه و بیماری هایی مثل مالاریا، ایدز، سل و… در این کشورها بر عملکرد ویروس کرونا هنوز خیلی روشن نیست. مشکل انحراف بودجه از مسایل دیگر و آسیب به دیگر بخش ها نیز باید درنظر گرفته شود. در مقابل، نقطه قوت این جوامع این است که جمعیت آنها بسیار جوان تر و در نتیجه باید در برابر کرونا بسیار مقاوم تر باشد و موارد حاد بیماری در آنها کمتر. ضعف شدید مشکل درمانی در این کشورها مشکل دیگر است. به گزارش سازمان بهداشت جهانی حتی قبل از بحران کرونا نیمی از جمعیت جهان به خدمات درمانی کافی دسترسی نداشته اند.

مطابق گزارش امپریال کالج شمار بیماران نیازمند به مداوا ۲۵ برابر شمار تخت های مراقبت ویژه در کشورهای فقیر خواهد بود. در حالی که شمار این تخت ها در کشورهای شمال تنها ۷ برابر کمتر از شمار بیماران حاد است. در حالی که در ایتالیا و اسپانیا ۴.۱ دکتر برای هر ۱۰۰۰ نفر وجود دارد، شمار پزشکان در زامبیا برای هر ۱۰۰۰ نفر تنها یک دهم دکتر در هند ۸ دهم و در ایران ۱.۱ است. همچنین در حالی که شمار تخت ICU در امریکا برای هر یک میلیون نفر ۳۴۷ تخت است در اوگاندا تنها یک تخت ICU برای یک میلیون نفر وجود دارد. در مالی تنها سه دستگاه تنفس مصنوعی برای هر یک میلیون نفر موجود است. از طرفی، کشورهای ثروتمند نهایتا خواهند توانست با تخصیص میلیاردها و تریلیون ها دلار از پس هزینه های درمان و تعطیلی کسب و کارها برآیند. اما بخش عمده بشریت که با این بحران مواجه است، توان مشابهی ندارد. به علاوه، با توجه به شرایط اقتصادی، تقاضا برای تولیدات کشورهای فقیر رو به کاهش است و جهانگردی نیز عملا تعطیل شده است. پیش از این، ۸۰ کشور از صندوق بین‌المللی پول درخواست وام اضطراری کرده اند. برابر تخمین سازمان خیریه آکسفام ۱۶۰ میلیارد دلار برای جلوگیری از تلفاتی که امپریال کالج پیش بینی کرده در ۸۵ کشور فقیر با جمعیتی برابر سه میلیارد و ۷۰۰ میلیون لازم است. تامین این پول در این شرایط بحرانی که همه سخت به فکر خود هستند، چطور می تواند انجام شود؟ بانک جهانی و صندوق بین المللی پول قبلا خواستار لغو یا استمهال بدهی این کشورها شده و به ترتیب ۱۲ و ۵۰ میلیارد به عنوان وام اضطراری برای آنها اعلام کرده اند. این تدابیر اگر هم عملی شود بسیار ناچیز است. کشورهای ثروتمند به خاطر خودشان هم که شده باید به کشورهای فقیر کمک کنند، در غیر این صورت این بیماری در بخش عمده ای از جهان بومی خواهد شد و از راه های مختلف شیوع مجدد خواهد یافت. هیچ کس در امان نیست، مگر همه در امان باشند.

مطالب مرتبط