هر ایرانی نگهبان زبان فارسی

یدالله گودرزی

روزنامه ایران، سه‌شنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۷، شماره ۶۷۸۰

 

اردیبهشت بهشت آیین، ماه رویدادهای فرهنگی است و از جمله بیست و پنجم این ماه، روز بزرگداشت مقام فردوسی پاکزاد و پاکنهاد و روز پاسداشت زبان ارجمند و کم نظیر فارسی است.

باید بدانیم که زبان فارسی تنها یک زبان نیست، بلکه جریانی است پویا و ماندگار از لطیف‌ترین اندیشه های برین بشری که فرهنگ آفرین و تمدن ساز بوده و ریشه در اندیشه های الهی و انسانی قوم ایرانی دارد؛ قومی که از دیرباز بر مدار مروت و مدارا حرکت کرده و یاریگر ستمدیدگان و ضعیفان بوده است. این زبان موزون و سرشار از واژه های شاعرانه و دل انگیز، دو موضوع ارجمند را به تکامل رسانده است؛ نخست خط و دیگری شعر.

زیباترین خطوط موجود در جهان در زبان فارسی پدید آمده است و تجربه خطوط دیگر در این زبان به تکامل رسیده است. خط نستعلیق و شکسته نستعلیق مظهری است از زیبااندیشی و زیبانگری ایرانیان.

در حوزه شعر نیز این زبان آفاق بیکرانی را درنوردیده و جهان های تازه و بکری را آفریده که در کمتر زبانی دیده می شود. زبان فارسی آنقدر ظرفیت و انعطاف داشته که توانسته با وجود رویدادهای گران و بنیان افکن که بر این سرزمین رفته است همچنان خود را حفظ کند و در مسیر تاریخ جریان یابد.

زبان فارسی در دوره معاصر به اوج پختگی و تعادل و تراز رسیده است و نثر درخشان و پرمایه امروزی را می توان در آثار بزرگانی همچون زرین کوب، یوسفی، فروغی، دانشور و دیگر کسان دید. این جریان بسامان و درست متاسفانه در سال های اخیر دچار مشکلات و مخاطراتی شده به گونه ای که حیات زبان فارسی را درخطر انداخته است. در گذشته، نویسندگان و کاتبان دارای تبحر و تخصص بودند، آثار گذشته را می خواندند،

با سواد و ادیب بودند، بر زبان و خط و دستور و زبان فارسی تسلط داشتند و پس از کسب این تخصص ها دست به قلم می بردند، اما امروزه به دلیل فضای مجازی و شبکه های اجتماعی و پیام رسان، هر کسی اقدام به نوشتن می کند و با کمترین آشنایی نسبت به زبان و ادبیات، کلمات درست و نادرست و تصحیف شده را کنار هم می چیند و برای افراد بی شماری ارسال می کند. بیش از نود درصد این نگارندگان سرمست! اطلاعی از بدیهیات نویسندگی ندارند و آثارشان، مخلوقات بی سر و شکلی است که در دراز مدت می تواند چهره زبان را دگرگون کرده و از شکل بیندازد. از طرفی با ورود فناوری های جدید، سیل و خیل واژه های بیگانه وارد زبان فارسی شده و سبب تغییر هویت زبان می شود. در این میان گرایش عده ای از مردم به واژه های انگلیسی و متاسفانه متوسل شدن برخی از نخبگان و کارشناسان به این واژه ها به دلیل توهم تاثیرگذاری، وضعیت کنونی را بغرنج تر کرده است، براین همه، بی عملی و انفعال عجیب دستگاه های فرهنگی را باید افزود، انگار نه انگار که وجود دارند و وظایفی مهم بر دوش می کشند.

با وجود قوانین مصوب مجلس درباره زبان فارسی (مثل قانون ممنوعیت به کار گیری اسم ها و عنوان ها و اصطلاحات بیگانه) به آنها عمل نمی شود و قوه قضائیه هم مجازات های وضع شده برای عمل نکردن به این قوانین را اعمال نمی کند!

متاسفانه غفلت از زبان فارسی که غفلت از یک فرهنگ و تاریخ پربار است همچنان ادامه دارد؛ این در حالی است که بسیاری از موضوعاتی که دغدغه دستگاه ها و مسئولان است در صورت خدشه و نابودی قابل بازیابی است اما اگر خط و زبان فارسی نابود شود یک فرهنگ و ادبیات و تاریخ نابود شده و دیگر قابل بازیابی نخواهد بود.

این روز بزرگ را ارج می نهیم و «آیین سخن» فردوسی را پاس می داریم.

مطالب مرتبط