چگونه مى‌‏توان ترس کودک را از پزشک کاهش داد

کودکان معمولاً نگرانى زیادى از دیدن پزشک دارند. دیدار پزشک چه براى معاینه کلى و یا درمان بیمارى باشد. ترس بزرگى برایشان به همراه دارد. این تصور همیشه براى کودک وجود دارد که آیا دکتر به من صدمه مى‏زند؟ آیا من مجبورم لباس‏هایم را درآورم؟ او مى‏خواهد به من آمپول بزند؟ حتى صحبت کردن آرام والدین با کودک ممکن است به دلیل تصورات نادرست او به چالش کشیده شود.
واکنش‏هاى کودکان در مقابل ملاقات‏‌هاى واکنش بسیار متفاوت است. بعضى خجالتى و ساکت مى‏شوند، برخى جیغ مى‏کشند، فریاد مى‏زنند و مى‏لرزند و تعدادى از آنها مى‏خندند.
کودکان بیمار، ممکن است احساس گناه کنند زیرا فکر مى‏کنند آنها کارى کرده‏اند که باعث بیمارى و دردشان شده است.
کلید حل معماى ترس کودکان از پزشک این است که قبل از بردن او نزد دکتر با وى صحبت کرده و او را متقاعد کنید. در حالى که تعداد کمى از کودکان با تجربه‏هاى جدید و افراد جدید مشکلى ندارند، بسیارى از آنان، عمدتاً بین 1 تا 6 سال، از برخورد با غریبه‏‌ها دچار اضطراب و نگرانى مى‏شوند.
پزشکى معتقد است اضطراب برخورد با افراد غریبه بین سنین 9 تا 15 سال ظاهر مى‏شود.
این امر پزشک را وادار به معاینات مداوم و دشوار مى‏نماید اما یک پدر یا مادر فهمیده مى‏توانند ملاقات با پزشک را قبل از انجام آن به صورت یک داستان مصور براى کودک به تصویر بکشند.
براى کودکان این سن و سال، پزشکان انتظار دارند بسیارى از معاینات را در مورد آنها در حالى که روى دامان پدر یا مادر نشسسته‌‏اند و احساس امنیت و آرامش بیشترى مى‏کنند، انجام دهند. اما از سنین 3 تا 6 سال موارد بسیارى براى از بین بردن ترس کودک وجود دارد.
تجهیزات پزشکى بچگانه روش مهمى است که ذهن کودک را مشغول مى‏کند بعضى از والدین این تجهیزات را به همراه کودک به مطب دکتر مى‌‏آورند و مادامى که در اتاق انتظار نشسته‏اند کودک را با این وسایل سرگرم کرده و قبل از معاینات پزشکى او را با وسایل آشنا مى‏‌کنند.
والدینى که درباره ملاقات با پزشک به طور مثبت صحبت مى‏کنند، بنیان یک ارتباط خوب را پایه‏‌ریزى مى‌‏کنند. یک پزشک کودکان معتقد است «یک رفتار صحیح توأم با خونسردى مى‏تواند مسیر خانه تا مطب پزشک را جالب‏تر و لذت‏بخش‌‏تر کند». والدین حتى با اداى جملاتى نظیر «ما امروز پیش دکتر مى‏رویم تا ببینیم تو چقدر رشد کرده‏اى» مى‏توانند به نتایج بهترى دست یابند.
ملاقات مقدماتى روش جالبى براى دیدار با یک پزشک جدید است. کودکان مى‏توانند مطب دکتر را ببینند و با محیط و وسایل آن آشنا شوند.
ملاقات‏هاى مقدماتى به کودک مجال مى‏دهد تا بدون اضطراب پزشک را ملاقات کند. وقتى کودک بداند که هیچ اتفاقى خاصى نمى‏افتد، احساس آرامش خاطر زیادى مى‏کند. این دیدار ترس کودک را از بین مى‏برد و باعث شادى خانواده و پزشک مى‏شود.
کودکان سنین 5 تا 6 سال تمایل دارند روى محیط اطراف‏شان کنترل داشته باشند عاقلانه است که آنها را در انتخاب فرآیندها مشارکت دهیم. در هر ملاقات پزشک، صداقت، بهترین روش است والدینى که انتظارات‏شان را به کودکان‏شان مى‏گویند اعتماد و شهامت را درون کودکان متبلور مى‏کنند.
به هنگام تزریق واکسن یا آزمایش خون، با اطمینان براى کودکتان توضیح دهید که آمپول فقط یک لحظه درد دارد و بعد بلافاصله دردش تمام مى‏شود. کودکى که این موضوع را بداند کمتر دچار ترس مى‏شود. به کودک بگویید که ملاقات‏‌هاى بعدى دکتر ممکن است با تزریق آمپول همراه باشد.
آماده کردن کودک براى دیدار پزشک به اندازه خود ملاقات، مهم است.
زمانى که دیدار با یک پزشک متخصص مورد نظر است، حتى پدر یا مادر نیز ممکن است ندانند چه چیزى در انتظار کودک است. بنابراین بهترین راه آن است که پیشاپیش با پزشک تماس بگیریم تا بدانیم چگونه کودک را آماده نماییم.
پیدا کردن پزشکى که مورد علاقه کودک است و کودک به او اطمینان دارد، کار مشکلى نیست. در واقع بسیارى از پزشکانى که کودکان را معالجه مى‏کنند، اتفاقى انتخاب نمى‏شوند.
شما باید دکترى را برگزینید که مطلع، صبور و مهربان باشد و ارتباط خوبى با بچه‌‏ها برقرار کند و اگر فرزندتان به اندازه کافى بزرگ است، از خودش بخواهید که در این تصمیم‏گیرى کمک‏تان بکند.

منبع: ماهنامه پیام زن 1387شماره 204، اسفند ۱۳۸۷/۱۲
نویسنده : پگاه امیردیوانى‏