موفق در جذب تماشاگر

به بهانه اکران اینترنتی فیلم های کوتاه

در دو ماه گذشته طرح گسترده نمایش اینترنتی فیلم ها، مخاطبان بیشتری را با خود همراه کرده است. در شرایطی که نمی توان در سالن های سینما به دیدن فیلم ها نشست، طرح اکران آنلاین، طرفداران بیشتری پیدا کرده است و به نظر می رسد تا مدتی دیگر شاهد درخواست های بیشتری از جانب فیلم سازان فیلم بلند و کوتاه برای نمایش اینترینتی آثارشان خواهیم بود. اما در ادامه درباره اکران آنلاین آثار کوتاه و اثرگذاری این طرح در جذب تماشاگر و گردش مالی فیلم ها با فیلم سازان کوتاه صحبت کردیم. 

توقع باید بر مبنای واقعیت باشد

کاوه مظاهری در پاسخ به این پرسش که اکران آنلاین فیلم های کوتاه طی هفته های گذشته تا چه حد در جذب مخاطب موفق عمل کرده است؟ گفت: «تابستان سال گذشته با تعداد دیگری از دوستانم در حال برنامه ریزی برای اکران آنلاین فیلم هایمان بودیم. آن زمان خبری از کرونا نبود. اما از ماه ها پیش شرایطی به وجود آمد که فیلم ها به سمت اکران آنلاین برود. من ازجمله افرادی بودم که پیش قدم اکران آنلاین فیلمم شدم و به این دلیل که نفر اول بودم، نمی دانستم این مسیر چطور خواهد بود. تصور می کردم باید تاثیرات مثبتی داشته باشد و به احتمال زیاد دوستانی که درمورد نمایش آنلاین فیلم هایشان شک دارند، به این جریان می پیوندند یا اگر من اشتباه فکر کرده باشم، دوستان دیگر این اشتباه را تکرار نمی کنند. اما خوشبختانه اکران آنلاین نتایج خوبی داشت».

او در بخش دیگری از صحبت هایش گفت: «پیش از این تجربه اکران آنلاین در مورد آثارم را در خارج از ایران داشتم. اصولا تعداد تماشاگر فیلم های کوتاه در دنیا با تماشاگران ایرانی قابل مقایسه نیست. اما به واسطه همان تجربه فکر می کردم قطعا نمایش آنلاین فیلم های کوتاه در ایران نیز اتفاق مثبتی است».

کارگردان فیلم تحسین شده «روتوش» افزود: «اگر نگاه حرفه ای به شرایط اقتصادی اکران آنلاین فیلم ها داشته باشیم، قطعا چنین نمایش هایی باید توجیه اقتصادی داشته باشد. اما چند پیش نیاز برای نمایش آنلاین فیلم ها باید وجود داشته باشد تا توجیه اقتصادی به وجود بیاورد. 

مثل اینکه پلتفرمی که فیلم ها در آن نمایش داده می شوند چه تعداد مشترک دارد؟ یا اینکه به صورت روزانه آن را دنبال می کنند؟ که خب در کشور ما اصولا تعداد قابل ملاحظه ای نیست و در چنین شرایطی توقع باید بر مبنای واقعیت باشد. اما نکته ای که وجود دارد این است که در دنیا، مجموعه ای از پلتفرم ها در کنار هم مشغول به فعالیت و نمایش آنلاین فیلم ها هستند که همین توجیه اقتصادی را به وجود می آورد. در ایران این تجربه در قدم های ابتدایی است. شاید اگر امسال برایند اکران آنلاین فیلم های کوتاه مثبت باشد سال دیگر تعداد دیگری از پلتفرم ها به این جریان اضافه شوند تا شرایط اقتصادی بهتری را تجربه کنیم. اما در حال حاضر برای فیلم سازان کوتاه آورده مالی چشم گیری ندارد».

مظاهری ادامه داد: «در نمایش آنلاین فیلم های کوتاه نمی توان از تبلیغات غافل شد. هر چه تبلیغات بیشتر باشد، مخاطب بیشتری هم متوجه اکران فیلم ها خواهد شد. متاسفانه در زمینه فیلم کوتاه تبلیغات بسیار محدود و کم است. در گروه سینمایی هنروتجربه، شرایط به شکل دیگری بود و هزینه ای صرف تبلیغات فیلم ها می شد و به این دلیل که هنر و تجربه شبکه انسانی در این چند سال به وجود آورد، آن شبکه خود به خود کمک می کند فیلم دیده شود. اما در بستر آنلاین این شرایط را باید از قدم اول خود فیلم ساز ایجاد کند و در نهایت در صفحات شخصی خودمان تبلیغ کنیم. 

فکر می کنم در این شرایط بهتر است گروه سینمایی هنروتجربه، انجمن سینمای جوان یا انجمن فیلم کوتاه ایران در تبلیغات فیلم های کوتاه و نمایش آنلاین آنها مشارکت کنند».

او افزود: «این روزها زیاد می شنوم که برخی معتقدند فیلم باید روی پرده سینما دیده شود. به نظرم این برخورد درستی با اکران آنلاین فیلم ها نیست. این تجربه در تمام دنیا نشان داده است که نمایش آنلاین و اکران سینماها دو حوزه کاملا متفاوت است و هر کدام جایگاه خودش را دارد».

ظرفیت خوبی برای این نوع فیلم ها وجود دارد

آرین وزیردفتری هم معتقد است در شرایط حال حاضر تمرکز بیشتری برای تماشای آنلاین فیلم های کوتاه وجود دارد. او در بخشی از صحبت هایش گفت: «درمورد فیلم های کوتاه تنها فضایی که برای اکران در سالن سینما وجود دارد، گروه سینمایی هنروتجربه است. این فضا برای فیلم سازان فیلم کوتاه فضای مناسبی برای معرفی آثارشان است. اما زمانی که فیلم های کوتاه به صورت یک بسته در اکران های هنروتجربه به مخاطبان ارائه شد نتایج بهتری حاصل شد. من و دوستانم که جزء نخستین گروه فیلم سازانی بودیم که آثارمان به صورت بسته اکران شد بازخوردهای خوبی گرفتیم و چندین گروه دیگر بعد از ما به همین شکل و در اکران های فصلی هنروتجربه فیلم هایشان نمایش داده شد و بازخوردهای خوبی داشت».

کارگردان فیلم تحسین شده «مثل بچه آدم» در بخش دیگری از صحبت هایش گفت: «در فضای اکران آنلاین هم احساس می کردم این دوقطبی ناعادلانه بدنه و سینمای هنری هر روز بیشتر می شود که قاعدتا فیلم کوتاه را هم باید در شکل سینمای هنری قرار دهیم و فیلم های کوتاه بسیار مهجور واقع شده اند.

 پلتفرم های معروف آنلاین که مخاطب زیادی هم دارند هم تا پیش از این در ارائه آثار نامتمرکز عمل می کردند. طبعا نمایش آنلاین فیلم های کوتاه باید پلتفرم مستقل خودش را داشته باشد و خوشبختانه «ودیو» شروع به کار کرد و با برخی از فیلم سازان فیلم کوتاه به این نتیجه رسیدیم که همان حرکت بسته فیلم ها را این بار در این پلتفرم و فضای آنلاین داشته باشیم. تا پیش از این «ودیو» فیلم های کوتاه را به صورت تکی ارائه می داد. اما مدتی است باقی فیلم ها نیز به شکل بسته ارائه می شوند و به نظرم این شکل از نمایش فیلم که یک بسته فیلم به مخاطب ارائه شود که مثل یک سانس سینمایی با آن برخورد شود، نتایج خوبی دارد. ضمن اینکه فکر کردیم در کنار هم قرارگرفتن فیلم ها با یک رویکرد اتفاق بهتری است».

او ادامه داد: «تا اینجا و بعد از گذشت دو هفته از نمایش بسته فیلم هایمان به نام «اتصال کوتاه» استقبال خوبی از آن صورت گرفته است. قطعا تا ظرفیت نهایی مخاطب فاصله وجود دارد. اما به نظرم شروع خوبی است. البته این را هم باید در نظر گرفت که با توجه به اینکه قاعدتا در بسیاری از مواقع یک نفر به تنهایی به دیدن فیلم ها نمی نشیند، فکر می کنم استقبال خوبی از فیلم های کوتاه صورت گرفته است. 

در این شرایط بهتر است که روند نمایش آنلاین فیلم های کوتاه به شکل بسته های فیلم کوتاه که متشکل از چند فیلم در کنار هم و با رویکردهای مختلف است، می تواند در جذب مخاطب موفق تر عمل کند. فکر می کنم اگر این روند ادامه پیدا کند مخاطب خودش را پیدا می کند. البته نه به اندازه مخاطب انبوه سریال ها. اما قطعا ظرفیت خوبی برای این نوع فیلم ها وجود دارد».

بیش از موضوع فروش، دیده شدن فیلم ها اهمیت دارد

سوگل رضوانی نیز درباره بازخورد نمایش اینترنتی فیلم های کوتاه گفت: «اکران فیلم های کوتاه نه تنها در ایران، بلکه در تمام دنیا بسیار محدود است و درنهایت به نمایش جشنواره ای و نمایش های محدود در تلویزیون ها و پلتفرم ها ختم می شود. به طور مشخص می توان گفت نمایش فیلم های کوتاه در گروه سینمایی هنروتجربه طی سال های اخیر اتفاق ویژه ای است. اگر چه سانس هایی که به فیلم های کوتاه تعلق می گیرد، تماشای این فیلم ها را سخت می کند. اما در نهایت نمایش آنها در این گروه سینمایی اتفاق مثبتی است».

کارگردان فیلم «رورانس» در بخش دیگری از صحبت هایش گفت: «پلتفرم هایی که در حال حاضر فیلم های کوتاه را به نمایش می گذارند، پیش از این نیز فعال بودند و فیلم های کوتاه و مستند را نمایش می دادند. اما در شرایط فعلی که امکان تماشای فیلم در سینما فراهم نیست، مردم بیش از سابق به اکران آنلاین فیلم ها علاقه نشان می دهند و در این مدت به تعداد مخاطبان این فیلم ها هم اضافه شده است. وقتی تنوع انتخاب فیلم ها بیشتر باشد برای مخاطب نیز جذاب تر خواهد بود. فکر می کنم نمایش آنلاین فیلم ها در این مدت اتفاق مثبتی برای فیلم های کوتاه و مستند است».

او در بخش دیگری از صحبت هایش به شرایط مالی نمایش آنلاین فیلم اشاره کرد و گفت: «رقمی که از نمایش آنلاین فیلم های کوتاه حاصل می شود، با هزینه ساخت فیلم به هیچ وجه قابل مقایسه نیست. 

جنس اکران و مخاطب خاص فیلم های کوتاه و مستند هم چنین شرایطی را ایجاب می کند که منتظر فروش فوق العاده ای نباشیم. به همین خاطر در حال حاضر برای ما بیش از موضوع فروش، دیده شدن فیلم ها اهمیت دارد. برای فیلم ساز هم زمانی فیلم معنی پیدا می کند و کامل می شود که مخاطب داشته باشد. موضوع نمایش در تلویزیون های بین المللی جریان کاملا متفاوتی است و به این دلیل که حق پخش فیلم خریداری می شود، رقم ها بالاتر است».

رضوانی در پایان گفت: «به نظرم لازم است درمورد نوع سوددهی مالی نمایش های اینترنتی فیلم های کوتاه برای پلتفرم ها تجدید نظر شود. قراردادهایی که برای نمایش فیلم های کوتاه بسته می شود با توجه به میزان فروش، با ساختار مستقل تولید این فیلم ها هماهنگ نیست. با این حال، معتقدم در طولانی مدت از طریق تبلیغات و اکران های گسترده تر، فیلم های کوتاه مخاطب بیشتری پیدا می کنند که قطعا در سلیقه فیلم بینی مخاطب سینما نیز تاثیر می گذارد و امیدوارم اثرات آن را در درازمدت در سینمای بلند هم ببینیم».